SZUKAJ NA WWW.GRZYBY-PK.PL

Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Lepista flaccida (Sowerby) Pat., Hyménomyc. Eur. (Paris): 96 (1887)
gąsówka rudawa (Wojewoda 2003)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales » Tricholomataceae » Clitocybe

SYNONIMY:
Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY:
gąsówka podwinięta (Gumińska & Wojewoda 1988); gąsówka płowa (w stosunku do L. gilva - Gumińska & Wojewoda 1988); lejkówka płowa (w stosunku do L. gilva - Chełchowski 1896);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: 5-10 cm średnicy, barwy ciemnordzawej, często z ciemniejszymi, wodnistymi plamami (patrz uwagi - niżej); kształtu za młodu lekko wypukłego, później wklęsłego a następnie głęboko lejkowatego; powierzchnia gładka i sucha, brzeg podwiniety zwłaszcza u młodych owocników.

Blaszki: początkowo białawe, później ochroworóżowe, wąskie, gęsto ustawione, zbiegające na trzon.

Trzon: barwy kapelusza lub nieco jaśniejszy, nie zawsze osadzony centralnie, stosunkowo cienki i krótki, u podstawy mocno przerośnięty białą grzybnią, która mocno rozpościera się w wierzchniej warstwie ściółki.

Miąższ: bladobrunatny, niezmienny, smak łagodny, zapach słaby przez niektórych porównywalny z zapachem świeżo skoszonej trawy.
Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników kremoworóżowawy.
Zarodniki punktowane, średnicy 3-4 µm.
Gatunki podobne
Gatunek dość charakterystyczny, jednak ze względu na dużą zmienność może być mylony z niektórymi lejkówkami (Clitocybe).
Występowanie
Dość częsty, występujący przeważnie w lasach iglastych szczególnie pod świerkami. Wyrasta latem i jesienią.
Wartość
Jadalna ale raczej bardzo rzadko zbierana. Mało znana wśród grzybiarzy.
Uwagi
Dawniej dzielono ten gatunek na kilka odrębnych, różniących się między sobą barwą owocników.
  • gąsówka płowa (Lepista gilva) - barwa kapelusza bladożółtawa.
  • Lepista inversa - barwa kapelusza ciemniejsza, aż do ciemnordzawej, rudej, bez wodnistych plam.
Obecnie, coraz więcej osób uważa, że Lepista gilva i Lepista inversa w rzeczywistości są tym samym gatunkiem i zaliczają je do taksonu Lepista flaccida.
Z kolei jeszcze inni, ze względu na brak wyraźnych różnic mikroskopowych a jedynie nieznaczne różnice makroskopowe, dzielą ten gatunek na kilka form.

Walter Patzold oraz Hans E. Laux uważają, że barwa kapelusza u tego gatunku, w dużej mierze zależy od warunków atmosferycznych a szczególnie temperatury i wilgotności powietrza (chłodne wilgotne noce).

Osobiście uważam, że zabarwienie u tej gąsówki jest w znacznej części uzależnione od siedliska. Do tej pory wszystkie owocniki spotkane przeze mnie, a rosnące wybitnie w towarzystwie świerków na głębokiej ściółce, miały zabarwienie ciemne (ciemnordzawe lub rudawe). Odstępstwa od tej barwy spotkałem tylko u gąsówek rosnących pod modrzewiami oraz w lasach mieszanych. W tej chwili trudno jednak uznać te obserwacje za "pewnik", ponieważ zbyt mało spotkałem jeszcze takich stanowisk aby ta teoria mogła byc uważana za regułę.
Znalezisko z dnia 2009.10.17, skraj Puszczy Knyszyńskiej, okolice Ogrodniczek, u podnóża świerka.
Drzewostan w zasadzie mieszany ale grzyby występowały wybitnie w bardzo bliskim sąsiedztwie rozłożystego świerka, pod którym znajdowała się gruba warstwa igliwia. Ściółka mocno poprzerastana grzybnią co jest widoczne na zdjęciach u podstawy wyrwanych owocników.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04.
05. 06. 07.
Gąsówka rudawa forma płowa - Lepista flaccida for. gilva

2010.09.25
Las modrzewiowy nad jez. Komosa.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
08. 09. 10. 11.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o


DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 25.12.2019

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 185

DATA UTWORZENIA STRONY: 22.03.2012