SZUKAJ NA WWW.GRZYBY-PK.PL

Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Psathyrella - kruchaweczka (Chełchowski 1898)
Inne polskie nazwy: kołpaczek, łączak (Błoński 1889); kruszak (Teodorowicz 1933); kruchawka, maślanka (Domański S. 1955 za Chełchowskim);
Gromada: Basidiomycota - grzyby podstawkowe
Klasa: Agaricomycetes
- pieczarniaki
Rząd: Agaricales - pieczarkowce
Rodzina: Psathyrellaceae - kruchaweczkowate
Rodzaj: Psathyrella - kruchaweczka


W Europie występuje około 100 gatunków. (2)


Psathyrella almerensis
kruchaweczka ...


Psathyrella atomatoides
kruchaweczka ...


Psathyrella candolleana
kruchaweczka zaroślowa


Psathyrella canoceps
kruchaweczka drobna


Psathyrella caput-medusae
kruchaweczka meduzogłowa


Psathyrella cernua
kruchaweczka ...


Psathyrella conopilus
kruchaweczka twardotrzonowa
(= Parasola conopilus)

Psathyrella corrugis
kruchaweczka wysmukła


Psathyrella cotonea
kruchaweczka brudnobiała


Psathyrella fatua
kruchaweczka blada


Psathyrella fibrillosa
kruchaweczka ...


Psathyrella fusca
kruchaweczka stożkowata


Psathyrella glareosa
kruchaweczka ...
(= Lacrymaria glareosa)

Psathyrella maculata
kruchaweczka plamista


Psathyrella marcescibilis
kruchaweczka dzwonkowata


Psathyrella microrhiza
kruchaweczka krótkokorzeniasta


Psathyrella obtusata
kruchaweczka białotrzonowa


Psathyrella olympiana
kruchaweczka czerwonobrązowa


Psathyrella orbicularis
kruchaweczka ...


Psathyrella orbitarum
kruchaweczka ...


Psathyrella panaeoloides
kruchaweczka kołpaczkowata


Psathyrella pennata
kruchaweczka wypaleniskowa


Psathyrella piluliformis
kruchaweczka namakająca


Psathyrella populina
kruchaweczka topolowa


Psathyrella potteri
kruchaweczka ...


Psathyrella prona
kruchaweczka przydrożna


Psathyrella pseudocasca
kruchaweczka pniakowa


Psathyrella pseudocorrugis
kruchaweczka ...


Psathyrella pygmaea
kruchaweczka najmniejsza


Psathyrella pyrotricha
kruchaweczka pomarańczowa
(= Lacrymaria pyrotricha)

Psathyrella senex
kruchaweczka malutka


Psathyrella spadicea
kruchaweczka gładka


Psathyrella spadiceogrisea
kruchaweczka wąskoblaszkowa


Psathyrella squamosa
kruchaweczka ...


Psathyrella velutina
kruchawica aksamitna
(= Lacrymaria lacrymabunda)


Psathyrellaceae
Coprinus Panaeolus Psathyrella
Coprinus (Coprinopsis; Coprinellus; Parasola) - czernidłak (Franciszek Błoński - 1889)
Gromada: Basidiomycota - grzyby podstawkowe
Klasa: Agaricomycetes
- pieczarniaki
Rząd: Agaricales - pieczarkowce
Rodzina: Psathyrellaceae - kruchaweczkowate (dawniej: Coprinaceae - czernidłakowate)
Rodzaj: Coprinus - czernidłak
Coprinopsis
Coprinellus
Parasola


Przedstawiony powyżej schemat prosze brać z dużą rezerwą. W zasadzie rodzina Coprinaceae w obecnej chwili nie istnieje. Zamieściłem jednak na tej stronie gatunki grzybów należące do rodzaju Coprinus, wg. starej nomenklatury. Obecnie w tym rodzaju za przyczyną badań DNA nastąpił niebywały "przewrót". Rodzaj ten podzielony został na kilka zupełnie odrębnych rodzai, a z kolei część gatunków została przeniesiona do innych, już istniejących. Nadal trwają nad nim prace, wobec tego bezpieczniej było w celach porównawczych umieścić je razem co daje lepszy przegląd tych gatunków. W celu sprawdzenia aktualnej systematyki konkretnego gatunku proszę skorzystać ze źródeł zewnętrznych, chociażby takich jak MycoBank czy też Index Fungorum, te jednak też się "kłócą" między sobą, co do systematyki tych gatunków.

W zasadzie wszystkie gatunki które nie zmieniły swojej przynależności gatunkowej (mowa oczywiście o Coprinus) nie powinny znajdować się na tej stronie a w zestawieniu pieczarkowatych (Agaricaceae). Tam też są umieszczone, ale dla możliwości lepszego przeglądu tych podobnych gatunków, obecnie z jakże różnych rodzai, pozostawiam je również i w tym zestawieniu.

W obecnej chwili nie ma sensu podawać nawet przybliżonej ilości gatunków należących do tego rodzaju. O ile jeszcze kilkadziesiąt lat temu uważano, że w Europie występuje około 90 gatunków (wg. W. Wojewody 1985 (1)), to w latach obecnych ta ilość znacznie by wzrosła (opierając się na starej systematyce). W związku jednak z przeniesieniem znacznej ilości gatunków do innych rodzai, ich liczba drastycznie zmalała. Dawniej gatunki znane jako Coprinus, obecnie możemy odnależć między innymi pod hasłami: Parasola, Coprinellus, Coprinopsis.

Byłbym bardzo niesprawiedliwy gdybym nie wymienił w tym miejscu imienia i nazwiska osoby która wniosła bardzo wielki wkład w poznanie tego rodzaju oraz bez którego nie byłoby możliwe powstanie tego atlasu(rejestru). Mowa tu oczywiście o Błażeju Gierczyku z Państwowej Akademii Nauk w Poznaniu, który to prowadzi badania tego rodzaju na własną rękę oraz współpracuje jednocześnie z takimi amatorami, jak chociażby ja. Taka współpraca zaczęła szybko przynosić wymierne korzyści. "Posypały się" nowe gatunki dla Polski ale i nie tylko. Okazało się bowiem, że tereny Puszczy Knyszyńskiej kryją w swoich lasach gatunki zupełnie jeszcze nieznane nauce.

Patrz również zestawienie: Agaricaceae.


Coprinus atramentarius
czernidłak pospolity
(= Coprinopsis atramentaria)

Coprinus auricomus
czernidłak złotawy
(= Parasola auricoma)

Coprinus bisporiger
(= Coprinellus bisporiger)


Coprinus bisporus
czernidłak dwuzarodnikowy
(= Coprinellus bisporus)

Coprinus callinus
(= Coprinellus callinus)


Coprinus cinereus
czernidłak szarawy
(= Coprinopsis cinerea)

Coprinus comatus
czernidłak kołpakowaty


Coprinus cordisporus
czernidłak sercowatozarodnikowy
(= Coprinopsis cordispora)

Coprinus cortinatus
czernidłak zasnówkowaty


Coprinus cothurnatus
(= Coprinopsis cothurnata)


Coprinus disseminatus
czernidłak gromadny
(= Coprinellus disseminatus)

Coprinus domesticus
czernidłak domowy
(= Coprinellus domesticus)

Coprinus echinosporus
(= Coprinopsis echinospora)


Coprinus ellisii
(= Coprinellus ellisii)


Coprinus flocculosus
czernidłak kłaczkowaty
(= Coprinellus flocculosus)

Coprinus heptemerus
czernidłak ...
(= Coprinellus heptemerus)

Coprinus heterothrix
(= Coprinellus heterothrix)


Coprinus impatiens
czernidłak szaroblaszkowy
(= Coprinellus impatiens)

Coprinus jonesii
(= Coprinopsis jonesii)


Coprinus krieglsteineri
(= Coprinopsis krieglsteineri)


Coprinus kubickae
(= Coprinopsis kubickae)


Coprinus kuehneri
czernidłak drobnozarodnikowy
(= Parasola kuehneri)

Coprinus lagopus
czernidłak srokaty
(= Coprinopsis lagopus)

Coprinus leiocephalus
czernidłak cieniolubny
(= Parasola leiocephala)

Coprinus lilatinctus
czernidłak ...
(= Parasola lilatincta)

Coprinus macrocephalus
czernidłak wełnistotrzonowy
(= Coprinopsis macrocephala)

Coprinus marculentus
(= Coprinopsis marculentus)


Coprinus micaceus
czernidłak błyszczący
(= Coprinellus micaceus)

Coprinus miser
czernidłak delikatny
(= Parasola misera)

Coprinus narcoticus
czernidłak szarobiały
(= Coprinopsis narcotica)

Coprinus niveus
czernidłak śnieżnobiały
(= Coprinopsis nivea)

Coprinus patouillardii
czernidłak gnojolubny
(= Coprinopsis patouillardii)

Coprinus phaeosporus
(= Coprinopsis phaeospora)


Coprinus plagioporus
(= Coprinellus plagioporus)


Coprinus plicatilis
czernidłak fałdowany
(= Parasola plicatilis)

Coprinus pseudofriesii
(= Coprinopsis pseudofriesii)


Coprinus pseudoradiatus
(= Coprinopsis pseudoradiata)


Coprinus pusillulus
(= Coprinopsis pusillulus)


Coprinus radians
czernidłak brodawkowany
(= Coprinopsis radians)

Coprinus romagnesianus
(= Coprinopsis romagnesiana)


Coprinus saccharinus
czernidłak pniakowy
(= Coprinellus saccharinus)

Coprinus schroeteri
czernidłak bruzdkowany
(= Parasola schroeteri)

Coprinus spilosporus
(= Coprinopsis spilospora)


Coprinus stercoreus
czernidłak łajnowy
(= Coprinopsis stercorea)

Coprinus sterquilinus
czernidłak ...


Coprinus subimpatiens
czernidłak cynamonowobrązowy
(= Coprinellus subimpatiens)

Coprinus subpurpureus
czernidłak ...
(= Coprinellus subpurpureus)
Coprinus tigrinellus
(= Coprinopsis tigrinella)


Coprinus trisporus
(= Coprinopsis trispora)


Coprinus truncorum
czernidłak pniowy
(= Coprinellus truncorum)

Coprinus tuberosus
czernidłak sklerotowy
(= Coprinopsis tuberosa)

C. urticicola var. urticicola
(= Coprinopsis urticicola)


Coprinus xanthothrix
czernidłak żółtołuseczkowy
(= Coprinellus xanthothrix)


Psathyrellaceae
Coprinus Panaeolus Psathyrella
Panaeolus - kołpaczek (Błoński 1890)
Inne polskie nazwy: pajęczak, pierścieniak (Błoński 1889); kołpakówka (Wojewoda 1998)
Gromada: Basidiomycota - grzyby podstawkowe
Klasa: Agaricomycetes
- pieczarniaki
Rząd: Agaricales - pieczarkowce
Rodzina: Psathyrellaceae - kruchaweczkowate
Rodzaj: Panaeolus - kołpaczek


Dawniej zaliczano je do Coprinaceae, część źródeł obecnie klasyfikuje je jako Psathyrellaceae, inni z kolei wolą określenie Inserte Sedis co oznacza jak na razie przynależność nie ustaloną. Ja z kolei umieszczam je w zestawieniu z "Psathyrellaceae" ze względu na podobieństwo makro.


Panaeolus acuminatus
kołpaczek ostrowierzchołkowy


Panaeolus alcis
kołpaczek ...


Panaeolus cinctulus
kołpaczek ...


Panaeolus fimicola
kołpaczek cimnoszary


Panaeolus foenisecii
kołpaczek szorstkozarodnikowy


Panaeolus olivaceus
kołpaczek oliwkowy


Panaeolus subfirmus
kołpaczek ...



Psathyrellaceae
Coprinus Panaeolus Psathyrella
LITERATURA:
(1). Checklist of Polish Larger Basidiomycetes (Wojewoda 2003)
(2). Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985
(3). www.vielepilze.de
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o


DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 21.11.2020