Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Hygrocybe conica var. conica (Schaeff.) P. Kumm., Führ. Pilzk. (Zerbst): 111 (1871)
wilgotnica czerniejąca (Gumińska & Wojewoda 1983)
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales » Hygrophoraceae
Cechy makroskopowe
Kapelusz: przeważnie o średnicy 2-4 cm, za młodu ostro stożkowaty, z wiekiem coraz bardziej rozpostarty ale zazwyczaj nadal zachowujący kształt stożka, barwy dość zmiennej, w zakresie od żółtej, poprzez pomarańczową, do intensywnie czerwonej (w znacznym uproszczeniu), czasem z odcieniem oliwkowym, w starszym wieku plamiący się na granatowo lub prawie czarno (fot. 08); powierzchnia promieniście włóknista, tłusto połyskująca; brzeg często porozrywany i niekiedy wystający poza granice blaszek.

Blaszki: podobnie jak kapelusz o barwie dość zmiennej, od prawie zupełnie białych, poprzez żółte, do pomarańczowych, szerokie, grube, rzadko ustawione, prawie wolne, miękkie i woskowate w dotyku, z licznymi miedzyblaszkami, często rozwidlone, jak również z poprzecznymi połączeniami; ostrza mniej lub bardziej faliste lub karbowane, niekiedy nieco ciemniejsze.

Trzon: o wymiarach 3-7 x 0.5-1 cm, walcowaty, zarówno równogruby jak też i lekko rozszejący się ku podstawie, zwykle bruzdowany, może być również poskręcany; podstawa biaława, zaokrąglona, z wiekiem przeważnie czerniejąca; powierzchnia zabarwiona na żółto lub czerwono, w miarę starzenia się blednie lub ciemnieje.

Miąższ: w kapeluszu żółty lub czerwonawy, poza tym biały, bez specjalnego zapachu i o łagodnym lub lekko gorzkawym, niezbyt przyjemnym smaku, uszkodzony lub pod wpływem wieku intensywnie czernieje..
Cechy mikroskopowe
Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o wymiarach 9-11 x 6-7 µm.
Wysyp biały.
Gatunki podobne
Przy tym gatunku, istnieje do tej pory, spore zamieszanie w systematyce, w związku z czym przytoczę w tym miejscu, wypowiedź specjalistki w tej dziedzinie, dr. Anny Ronikier z dn. 2007.06.23, z wątku na Bio-forum:

"... H. conica = H. nigrescens. Ten gatunek jest bardzo zmienny i może mieć rożne kolory kapelusza (od czysto cytrynowożółtego do niemal czerwonego). Blaszki też mogą być białe, żołte lub nawet czerwonawe. Problem w tym gatunku polega na tym, że jest wiele "morfotypów", ktore wyrożniane są czasem jako oddzielne gatunki albo przynajmniej odmiany - w zależnosci od podejścia. Bardziej krytyczni specjaliści od tego rodzaju wyrożniają jedną do trzech odmian poza typową:
-- var. conicoides, ktora ma wydłużone zarodniki, występuje na wydmach i ma generalnie wiecej czerwonego w kapeluszu,
-- var. chloroides, ktora ma siarkowożółte kapelusze i biale blaszki ma też zmieniać kolor najpierw na niebieskawoszary, potem na szaroczarny i
-- var. aurantiolutea, ktora ma żółte, żółtopomarańczowe lub pomarańczowe kapelusze, miąższ przebarwia sie od razu na kolor fioletowoczarny.
Odmiana typowa: var. conica ma mieć miedzy innymi bardziej pomarańczowy trzon." ...

... "Ale jak sami możecie zauważyć różnice miedzy odmianami są bardzo małe - głównie w odcieniach i kolorach, więc cechach subiektywnych, więc najlepiej nie wyróżniac tych odmian i oznaczać H. conica jako H. conica (zwłaszcza, jeśli się nie jest pewnym ktorejś z cech)."


Moje dotychczaowe obserwacje wykazały, że powyżej cytowana wypowiedź jest jak najbardziej trafna, na dowód czego wystarczy porównanie owocników prezentowanych na dole strony a znalezionych w dniu 2011.07.24. Tuż obok siebie, w jednej grupie, rosły owocniki zarówno o zabarwieniu jaskrawożółtym jak i też tendencyjnie czerwonym, nawet już w bardzo młodym wieku.
Występowanie
Niezbyt pospolity, ale dość częsty w stosunku do innych z tego rodzaju. Wyrasta latem i jesienią, na brzegach lasów, polanach śródleśnych, w zaroślach, ale też i w miejscach zupełnie niespodziewanych, jak obrzeża śmietnisk, murawy, itp.
Wartość
Niejadalny a może nawet trujący.
2016.07.24
Puszcza Knyszyńska, Krasny Las.
Las liściasty, przydroże.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/892571
----------------------------------------------------------------------------------------
2011.07.24
Puszcza Knyszyńska, okolice Krasnego Lasu.
Las liściasty, przydroże; ściółka.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

----------------------------------------------------------------------------------------

2016.06.21
Ogrodniczki, 1,5 km E.
Wyrobisko pożwirowe; ziemia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/903234.
----------------------------------------------------------------------------------------
2017.09.15
Ogrodniczki, 0,2 km S.
Trawiaste nieużytki rolne, przy ścianie lasu sosnowego; ziemia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/977108.
----------------------------------------------------------------------------------------
2017.09.24
Puszcza Knyszyńska, okolice Krasnego Lasu.
Mocno prześwietlony las liściasty; ziemia bogata w szczatki drewna.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/977101.
----------------------------------------------------------------------------------------
POZOSTAŁE ZNALEZISKA POTWIERDZONE MIKROSKOPOWO:

----------------------------------------------------------------------------------------
2017.10.22
Okolice Ciasnego, 1,5 km SE.
Nieużytki rolne, częściowo samoczynnie zalesione.
Piaszczysta ziemia, w pobliżu jałowców pospolitych.
Numer wątku na Bio-Forum - 33/978358.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.

2017.10.17
Ta sama lokalizacja co wyżej.
Ziemia, wśród traw.
Numer wątku na Bio-Forum - 33/978226.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
----------------------------------------------------------------------------------------
KONTAKT: E-MAIL

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI: 14.02.2023

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 860

DATA UTWORZENIA STRONY: 28.09.2012