Leccinum scabrum (Bull.) Gray
koźlarz babka
INNE POLSKIE NAZWY: huba podbrzeżniak (Jundziłł 1830); babka, czeszczewik, grzyb chropawy, kozak, koźlarek, podbrzeźniak (Berdau 1876); grzyb koźlarz, grzyb szorstkotrzonowy (Kwieciński 1896); kozak właściwy (Domański S. 1955)
Cechy makroskopowe
Kapelusz: zazwyczaj o średnicy od 5 do 20 cm, zabarwiony jasnoorzechowo lub ciemnobrązowo; powierzchnia sucha i matowa, przeważnie gładka ale może być również delikatnie kosmkowata; skórka nie oddziela się od miąższu, w czasie suchej pogody może być spękana. .
Rurki: długie, białawe, następnie szarobrązowe, barwy niezmiennej po uciśnięciu.
Trzon: wysmukły, włóknisty, jasnobrązowy, pokryty licznymi, ciemnobrązowymi lub czarnymi łuseczkami.
Miąższ: biały lub białoszary, u młodych owocników twardy i jędrny lecz stosunkowo szybko staje się miękki i włóknisty, niezmienny po uszkodzeniu; zapach i smak w zasadzie niewyczuwalne.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki podłużnie wrzecionowate, gładkie, żółtobrązowe, o wymiarach 14-20 x 4.5-6.5 µm.
Występowanie
Gatunek bardzo pospolicie wystepujący od lata do jesieni, w różnych siedliskach ale zawsze w sąsiedztwie brzóz.
Gatunki podobne
Istnieje szereg gatunków podobnych lub też odmian koźlarza babki traktowanych jako jego formy, różniących się między sobą bardzo nieznacznie. Fakt ten jest jednak bez znaczenia z punktu widzenia grzybiarza, ponieważ wszystkie są jadalne.Jako przykład można wymienić koźlarza czarnobrązowego (Leccinum melaneum), przez jednych uznawany za odrębny gatunek, przez innych z kolei za formę koźlarza babki, w stosunku do którego różni się ciemniejszą barwą kapelusza i łusek na trzonie.
Starsze egzemplarze, mogą być mylone z również podstarzałymi owocnikami goryczaka żółciowego (Tylopilus melaneum).
Wartość
Jadalny, zaleca się jednak do konsumpcji zbierać owocniki tylko młode.Galeria zdjęć
Lokalizacja: Okolice Ogrodniczek.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Okolice Ogrodniczek.
Substrat: Pas obsadzenia brzozowego, okalający las sosnowy.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, leśnictwo Zielona, około 2 km na SE od Ciasnego (kilka kolekcji).
Siedlisko: Pas lasu o charakterze boru bagiennego przyległy do cieku wodnego Krasna Rzeczka.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
