Macrolepiota konradii (Huijsman ex P.D. Orton) M.M. Moser
czubajka gwiaździsta
Lepiota konradii Huijsman ex P.D. Orton, Trans. Br. mycol. Soc. 43(2): 283 (1960)
Macrolepiota procera var. konradii (Huijsman ex P.D. Orton) Gminder, Die Großpilze Baden-Württembergs, 4. Ständerpilze: Blätterpilze II (Stuttgart): 443 (2003)
Cechy makroskopowe
Kapelusz: początkowo prawie kolisty (fot. 07), następnie półkolisty, do wypukłego, z wyraźnie uwypuklonym centralnym garbkiem; powierzchnia popękana na duże, szarobrązowe płaty (oprócz części centralnej), pomiędzy płatami kapelusz barwy białawej lub kremowej, wyraźnie kosmkowaty; na krawędzi kapelusza długo widoczne części białej osłony.
Blaszki: barwy od białej do kremowej, wolne.
Trzon: cylindryczny, zazwyczaj stopniowo i delikatnie zwężający się ku kapeluszowi, podstawa zgrubiała; powierzchnia o barwie jasnobrązowej, przeważnie stopniowo ciemniejąca w kierunku podstawy, spękana na drobne łuseczki lub zygzakowaty wzorek, jednak nie tak wyraźny jak u czubajki kani (Macrolepiota procera)
Pierścień: pojedynczy, duży, częściowo przesuwalny, spód pierścienia gładki, barwy brązowawej (szczególnie dobrze widoczne na fot. 10), powierzchnia boczna i górna barwy białej, kłaczkowata.
Miąższ: barwy białej, w zasadzie niezmiennej, jedynie w trzonie można zaobserwować delikatne różowienie; smak i zapach łagodny.
Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników biały.
Zarodniki elipsoidalne, z wyraźną porą rostkową, dekstrynoidalne, metachromatyczne, 13-16.5 x 8.5-10.5 µm.
Występowanie
Wyrasta na ściółce leśnej w lasach liściastych oraz sosnowych a szczególnie na ich obrzeżach oraz w miejscach prześwietlonych (polany)
Gatunki podobne
Chociaż różni się kilkoma szczegółami od czubajki kani (Macrolepiota procera), to śmiało można ją nazwać, mniejszym jej sobowtórem.Może być również mylona z czubajką białotrzonową (Macrolepiota excoriata) oraz z czubajką beżową (Macrolepiota mastoidea).
Wartość
Dobry grzyb jadalny i często nieświadomie zbierany przez grzybiarzy jako czubajka kania (Macrolepiota procera).Galeria zdjęć
Lokalizacja: Okolice Ciasnego.
Siedlisko / Substrat: Nieużytki rolne samoczynnie zalesieone; ziemia.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Okolice Ciasnego.
Siedlisko / Substrat: Nieużytki rolne samoczynnie zalesione; ziemia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Lokalizacja bliska stanowisku z dnia: 2010.09.26.
Lokalizacja: PK, Supraśl, 6 km S, okolice Izob, Trakt Napoleoński.
Siedlisko / Substrat: Trawiasty skraj lasu; ziemia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-forum: 33/525265.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Ogrodniczki, 1 km E.
Siedlisko / Substrat: Las sosnowy, fragment z domieszką wierzby, osiki, brzozy; ziemia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-forum: 33/532734.
Publikacja:
Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc (2024). Materiały do poznania grzybów podstawkowych Puszczy Knyszyńskiej i jej przedpola. Przegląd Przyrodniczy XXXV, 2 (2024): 3-65.
Archiwum obserwacji gatunku
| Data | Lokalizacja | Siedlisko / Notatka / Status |
|---|---|---|
| 2013.10.27 | Ciasne, kilkaset metrów E. | Las sosnowy; ściółka. Numer watku na Bio-forum: 33/619091. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Stanowisko ujęte w pracy zespołowej: Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok. |