Russula aeruginea Lindbl. ex Fr.
gołąbek białozielonawy
Russula aeruginea f. rickenii Singer, Revue Mycol., Paris 1(2): 81 (1936)
Russula aeruginea Lindbl. ex Fr., Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2): 198 (1863) var. aeruginea
Russula aeruginea var. rufa P. Karst., Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 48: 463 (1889)
INNE POLSKIE NAZWY: gołąbek grynszpanowy (Skirgiełło 1991);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: o średnicy 6-8(12) cm, wcześnie rozpostarty z płytkim wklęśnięciem po środku; barwy oliwkowozielonej o różnej intensywności (szarooliwkowej, żółtooliwkowej), zazwyczaj znacznie ciemniejszej za młodu, w miarę dorastania na brzegu coraz jaśniejszej, wyblakłej, nieraz do prawie białej, niekiedy z brązowawymi plamkami, które możemy również zaobserwować na blaszkach; brzeg tępo zaokrąglony, gładki, jedynie nieznacznie karbowany może być tylko u starszych owocników; skórka sucha, matowa, niekiedy sprawiająca wrażenie szorstkiej, gdy wilgotna błyszcząca i gładka ale nie lepka.
Blaszki: szerokości do 8 mm, względnie cienkie i gęste, przy trzonie lub nieco dalej rozwidlone, nierównej długości, łamliwe, wolne lub prawie przyrośnięte, przy brzegu zaokrąglone, przy trzonie ostre; barwy początkowo białawej (prawie białej), następnie jasnośmietankowej, a na starość dość często z brudnordzawymi plamami; przy grzbiecie niekiedy lekko pomarszczone.
Trzon: przeważnie cylindryczny, niekiedy z lekko zwężoną podstawą, o wymiarach 4-6(8) x 1-2 cm, dość długo jędrny i pełny, następnie watowaty i pusty; powierzchnia połyskliwa, biała, na starość miejscowo przebarwiająca się na jasnobrązowo.
Miąższ: biały, pod skórką jasnooliwkowy, w miejscach gdzie stał się watowaty stopniowo przebarwia się na ochrowo, w części centralnej kapelusza względnie gruby , na brzegu cienki, początkowo jędrny, jednak dość szybko staje się miękki i łamliwy; zapach słaby, nieokreślony; smak łagodny, może być lekko piekący lecz szybko przemijający przy dłuższym próbowaniu (zwłaszcza w blaszkach).
Cechy mikroskopowe
Brak danych
Występowanie
Gatunek szeroko rozpowszechniony w świecie, w Polsce jeden z bardziej pospolicie występujących przedstawicieli tego rodzaju. Najchetniej wyrasta w lasach sosnowych jednak w pobliżu brzóz.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki o wymiarach 7-7.5 x 9(10)-6.5(7) µm, od odwrotnie jajowatych do elipsoidalnych i wydłużonych, drobno brodawkowate, miejscami z drobnymi, delikatnymi, pojedyńczymi łącznikami. Brodawki tępe, nierównej wielkości, niskie, do 0.6 µm.Podstawki 40-50 x 7-10 µm.
Cystydy tępe z szerokim kończykiem na szczycie, 50-80 x 7.5-12 µm.
Dermocystydy cylindryczne, tępe.
Reakcje chemiczne
Miąższ pod wpływek FeSO staje się szaroróżowawy.Gatunki podobne
Gatunek raczej bezpieczny, przestrzega się jednak nowicjuszy grzybiarstwa przed pomyłką z podobnie zabarwionymi a trującymi gatunkami muchomorów (zielonawy lub cytrynowy).Wartość
Uważany za jadalny nawet pomimo nieco piekącego smaku który podczas obróbki termicznej zanika. U niektórych osób, po spożyciu większej ilości, może wywołać lekkie dolegliwości gastryczne.Galeria zdjęć
Lokalizacja: E od Ogrodniczek.
Siedlisko: Las sosnowy z domieszką brzozy.
Mikroskopowała Ala Mikołajczyk.
Nr. wątku na Bio-Forum: 794726.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
