Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Bolbitius vitellinus (Pers.) Fr. (1836) Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 254 (1838) [1836-1838]
= Bolbitius titubans
gnojanka żółtawa (Błoński 1896)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales (pieczarkowce) » Bolbitiaceae (gnojankowate) » Bolbitius (gnojanka)

SYNONIMY:
Index Fungorum

Agaricus vitellinus Pers., Synopsis methodica fungorum: 402 (1801)
Pluteolus vitellinus (Pers.) Quél., Enchiridion Fungorum in Europa media et praesertim in Gallia Vigentium: 104 (1886)
Cortinarius vitellinus (Fr.) Bigeard & H. Guill., La Flore des Champignons supérieurs de France 1: 255 (1909)
Bolbitius titubans var. vitellinus (Pers.) Courtec., Documents Mycologiques 34 (135-136): 49 (2008)
Agaricus titubans Bull., Herbier de la France 9: t. 425:1 (1789)

INNE POLSKIE NAZWY:
gnojanka chwiejna (Błoński 1960); gnojanka krucha (Chełchowski 1898);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: w młodym wieku zazwyczaj barwy intensywnie żółtej, z wiekiem mocno blednący aż do barwy prawie zupełnie białej (gdy owocnik suchy); wilgotne kapelusze owocników starszych zazwyczaj przybierają barwę szarobrązową; brzeg kapelusza prześwitujący, sprawiający wrażenie prążkowanego, starszy dość często promieniście spękany; skórka mocno śluzowata.

Blaszki: wolne, średnio gęste; barwy od gliniastożółtawej do ochrawobrązowej.

Trzon: barwy bladożółtej, zazwyczaj cienki i długi i zarazem mocno łamliwy, rzadko masywniejszy, na całej długości oprószony delikatnymi włókienkami.

Miąższ: bardzo cienki, delikatny i kruchy, zarówno w kapeluszu jak i w trzonie; bez konkretnego smaku i zapachu.
Cechy mikroskopowe
Wysyp rdzawobrązowy.
Zarodniki podłużnie elipsoidalne, gładkie, żółtobrązowe, 12-13 x 6-7 µm. [1]
Gatunki podobne
Gatunek charakterystyczny, trudny do pomylenia z innymi gatunkami, problemy z rozpoznaniem mogą jedynie sprawiać owocniki zejściowe.
Występowanie
Pospolity, wyrastający od maja aż do pierwszych poważniejszych przymrozków. Występuje pojedynczo lub też w małych grupach. Lubi miejsca bogate w rozkładające się szczątki roślinne dobrze utrzymujące wilgoć.

Niezbyt duży ale bardzo sympatyczny grzybek i nieco mnie irytuje jego polska nazwa, na którą według mnie wcale nie zasłużył. Na terenie Puszczy Knyszyńskiej występuje dość pospolicie ale przeważnie w siedliskach gdzie wyraźnie widać ludzką ingerencję. Najczęściej spotykam go w miejscach składowania drewna bogatych w jego szczątki, na butwiejących kupkach siana wywiezionych zimą jako karma dla zwierzyny leśnej oraz na łąkach okalajacych tereny leśne.
Uwagi
Gatunek ujęty w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
- wyszczególniono stanowisko zlokalizowane na E od Ogrodniczek.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04.
05. 06. 07. 08.
09. 10.
2017.06.27
Puszcza Knyszyńska, okolice Pólka, las iglasty z niewielką domieszką liściastych.
Na ściółce w miejscach nagromadzenia się dżej ilości szczątków drewna.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/927995.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
11. 12. 13.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 11.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 511

DATA UTWORZENIA STRONY: 20.06.2018