Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Boletus luridus Schaeff., Fung. bavar. palat. nasc. (Ratisbonae) 4: 78 (1774)
= Suillellus luridus (Schaeff.) Murrill,
borowik ponury (Błoński 1890; Skirgiełło 1960)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Boletales (borowikowce) » Boletaceae (borowikowate) » Boletus (borowik)

SYNONIMY:
wg. Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY:
świniak, grzyb ponury (Berdau 1876); grzyb świniak (Chełchowski 1898); podciecz, potecz (Stecki 1910);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: o skórce matowej i gładkiej, zabarwionej żółtobrazowo czasem z odcieniem oliwkowym lub pomarańczowym.

Pory: za młodu oliwkowożółte, z wiekiem przebarwiające się na pomarańczowoczerwono (fot. 01) lub czerwono; po uciśnięciu natychmiast sinieją.

Rurki: oliwkowożółte (fot.04), uszkodzone przebarwiaja się na zilononiebiesko.

Miąższ: pod łatwo oddzielającymi się rurkami, koloru czerwonego.

Trzon: w górnej części barwy żółtej, częściowo pokryty wyraźną, wydłużoną siateczką; dolna część w niektórych przypadkach przybiera barwę purpurową lub winnoczerwonawą; podstawa trzony z reguły rozszerzona.

Miąższ: bladożółty, prawie natychmiast po przekrojeniu przebarwia się na bladoniebiesko (fot.05 i 06), przebarwienie po pewnym czasie częściowo ustępuje.
Cechy mikroskopowe
Wysyp ciemnoczerwonawobrązowy.
Zarodniki elipsoidalne, żółtawe, z kroplami, 12-14 x 5.5-6 µm. [1]
Gatunki podobne
W pewnym stadium wzrostu może być, nieco podobny do borowika ceglastoporego (Boletus erythropus).
Występowanie
W Polsce uznawany za gatunek często występujący. Najchętniej zasiedla lasy liściaste o wapiennych glebach. Spotkać jednak go można również i w iglastych.

Ze względu na to, że preferuje gleby zasadowe, na terenie Puszczy Knyszyńskiej występuje bardzo rzadko. Do 2013 roku zlokalizowane zostało tylko jedno stanowisko tego gatunku. Znalezione przez moją córkę. Dobrych kilkadziesiąt lat zbierania grzybów i dopiero pierwszy znaleziony okaz w mojej okolicy ( był to 2011 r.). Wniosek z tego można wysnuć tylko jeden: - należy on w Puszczy Knyszyńskiej do gatunków bardzo rzadkich. Wyrastał we fragmencie lasu o typowo liściastym zadrzewieniu (brzoza, topola, grab, sporadycznie wierzba). Rok później również występował w tym samym miejscu ale również tylko jeden owocnik.

Bez problemu można go jednak spotkać w Białymstoku, w parku okalającym Pałac Branickich.
Wartość
W rejonie Puszczy Knyszyńskiej gatunek prawie nie znany, więc przytoczę informację zaczerpnietą z Atlasu Marka Snowarskiego.
"Podobnie jak czernidłak pospolity (Coprinus atramentarius), upośledza przez pewien czas pełen metabolizm alkoholu w organiźmie ludzkim. Nie zaleca się wobec tego jego konsumpcji, na kilka dni przed i po spożyciu napojów alkoholowych."
2011.07.20
Skraj Puszczy Knyszyńskiej, zadrzewienie typowo liściaste, w pobliżu jez. Komosa (woj. podlaskie, gm. Supraśl).

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04. 05. 06. 07.
2014.07.15
Oowcniki zebrane w Białymstoku, w Parku Branickich.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
08. 09.
10. 11. 12.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 11.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 1013

DATA UTWORZENIA STRONY: 30.09.2011