Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Geastrum triplex Jungh. [as 'Geaster'], Tijdschr. Nat. Gesch. Physiol. 7: 287 (1840)
gwiazdosz potrójny (Teodorowicz 1939)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Phallomycetidae » Geastrales » Geastraceae » Geastrum

SYNONIMY:
Geastrum michelianum W.G. Sm. [as 'Geaster'], Gard. Chron., London: 608 (1873)
Geastrum triplex f. pedicellatum V.J. Staněk,: 480, 793 (1958)
Geastrum triplex f. roseum V.J. Staněk,: 480, 793 (1958)
Geastrum triplex Jungh., Tijdschr. Nat. Gesch. Physiol. 7: 287 (1840) f. triplex
Geastrum tunicatum var. michelianum (W.G. Sm.) Sacc. [as 'Geaster tunicatus var. michelianus'], Erb. critt. Ital., Ser. 1, fasc.: no. 879 (1862)
Cechy makroskopowe
Owocnik: początkowo prawie całkowicie ukryty w podłożu, kształtu cebulkowatego, z podstawą pokrytą grzybnią, mocno przerośnietą z podłożem; barwy jasnobrązowej lub zaróżowionej.

Osłona zewnętrzna (egzoperydium): pęka do połowy, na 4-5 płatów, czasem do ośmiu; płaty grubości około 5 mm, rozchylaja się gwiazdowoto osiągając średnicę 5(18) cm, wewnętrzna warstwa osłony zewnętrznej, pęka podczas podwijania się i odstaje od warstwy zewnętrznej, tworząc kołnierz rozpostarty u podstawy główki; część zewnętrzna znacznie twardsza i zdecydowanie cieńsza, początkowo barwy kremowej, z wiekiem coraz bardziej brązowej.

Osłona wewnętrzna (endoperydium):, kształtu kulistego, 2-4 cm średnicy, pergaminowa; szyjki zazwyczaj brak, ewentualnie występuje bardzo krótka, do 2 mm, bez apofizy; ujście zarodników (perystom) włókniste, zazwyczaj lekko wzniesione, przeważnie otoczone jaśniejszą strefą ale bez wyraźnego talerzyka.

Kolumella: silna, sięga do połowy endoperydium.

Gleba: brązowa.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki kuliste, o licznych i długich do 1 µm brodawkach (13-18 na obwodzie).
Gatunki podobne
Gatunek dość charakterystyczny. Wyróżniający się pokaźnymi rozmiarami oraz obecnością kołnierza szyjkowego, utworzonego z wewnętrznej warstwy osłony zewnetrznej.
Podobny kształtem i rozmiarami gwiazdosz rudawy (Geastrum rufescens) oraz znacznie mniejszy gwiazdosz frędzelkowany (Geastrum fimbriatum).
Występowanie
Rzadki, wyrasta w miejscach bogatych w resztki organiczne.
Wartość
Niejadalny, w Polsce pod ochroną.
Zdjęcie głowne oraz zamieszczone poniżej przedstawiaja owocniki ze stanowiska położonego pomiędzy miejscowościami Supraśl a Ogrodniczki
(woj. podlaskie, gm. Supraśl, miejsce potocznie zwane - uroczysko "Żurawka", na niektórych mapach lokalnych figuruje jako "Żuraw").
Zlokalizowane w 2009 roku. Od tego czasu nadal aktywne, co roku pokazuje się na nim po kilka owocników (data wpisu: 2012 rok).

Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 143378.

Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V.
Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68


Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04.
05. 06. 07. 08.
09. 10. 11. 12.
13. 14. 15. 16.
2019.10.01
Ogrodniczki, 200 m E, nieużytkowane już od dłuzszego czasu wyrobisko pożwirowe, teren ruderalny.
Kilkanaście owocników na jego zboczu. Teren mocno zakrzaczony z grubą warstwą nagromadzonego humusu w podłożu.
-------------------------------------------------------------------------------------------------
17. 18. 19. 20.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 13.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 653

DATA UTWORZENIA STRONY: 16.09.2011