Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Lepista nuda (Bull.) Cooke, Handb. Brit. Fungi 1: 192 (1871)
gąsówka fioletowawa (Wojewoda 1992)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales » Tricholomataceae » Clitocybe

SYNONIMY:
Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY:
gąska (bedłka) naga (Chełchowski 1898); różanka naga (Domański S. 1955); gąsówka naga (Gumińska & Wojewoda 1968); gąsówka fioletowa (Wojewoda 1992);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: średnicy 8-15 cm, barwy liliowej, fioletowej, w centrum zazwyczaj z odcieniem brunatnym, z wiekiem coraz bardziej brunatny, owocniki spotykane po przymrozkach zazwyczaj o barwie mocno wypłowiałej; kształtu początkowo wypukłego, do rozpostartego, często z centralnym wgłębieniem ale też i nieraz z tępym garbkiem; brzeg długo podwiniety; powierzchnia gładka i matowa.

Blaszki: początkowo czysto fioletowe, z wiekiem coraz bardziej brązowoochrowe, średnio gęste, przy trzonie zatokowato wycięte.

Trzon: barwy fioletowej z wyraźnie widocznymi jaśniejszymi, wzdłużnymi włókienkami, z wiekiem również blednie. Podstwa mocno przerośnięta grzybnią.

Miąższ białawy o odcieniu fioletowawym, nieraz bardzo wyraźnym, szczególnie u owocników przemoczonych (foto nr. 05); gruby i miękki, zarówno w kapeluszu jak i w trzonie; zapach przyjemny; smak łagodny.
Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników różowy.
Zarodniki szerokoelipsoidalne, na powierzchni punktowane, o wymiarach 6-8 x 4-5 µm.
Gatunki podobne
Najbardziej podobna kolorystycznie ale osiagająca znacznie mniejsze rozmiary, a ponadto występująca zdecydowanie rzadziej, jest gąsówka brudnofioletowa (Lepista sordida).

Podobna, również rzadko występująca, jest gąsówka dwubarwna (Lepista personata), również jadalna !

Spośród grzybów trujących, ewentualnie niejadalnych, podobieństwo istnieje z niektórymi gatunkami z rodzaju zasłonaków (Cortinarius), w tym przypadku zaleca się dużą ostrożność.
Spośród nich można chociażby wymienić:
- zasłonaka brodatego (Cortinarius traganus)
- oraz zasłonaka fioletowego (Cortinarius violaceus)
Występowanie
Wyrasta dość pospolicie, od końca lata do późnej jesieni. Jej siedliskiem oprócz lasów mogą być, ogrody, polany śródleśne, brzegi dróg, inne zarośla.
Wartość
Bardzo smaczny grzyb jadalny.
Tu prezentuje owocniki rosnące w lesie sosnowym.
Okolice miejscowości Ogrodniczki (gm. Supraśl, woj. podlaskie)
- listopad 2009 rok -

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02.
03. 04. 05.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 13.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 830

DATA UTWORZENIA STRONY: 16.09.2011