Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Melanoleuca verrucipes (Fr.) Singer, Revue Mycol., Paris 4(1-2): 68 (1939)
ciemnobiałka brodawkowanotrzonowa (Wojewoda 2003)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales (pieczarkowce) » Tricholomataceae (gąskowate) » Melanoleuca (ciemnobiałka)

SYNONIMY:
Index Fungorum
Cechy makroskopowe
Kapelusz: barwy białej do lekko kremowej, centrum zazwyczaj nieco ciemniejsze, czasem sprawiające wrażenie przybrudzonego; owocniki bardzo młode kształtu dzwonkowatego lub wypukłego, bardzo szybko stają się rozpostarte, przeważnie z centralnym garbkiem i lekko podwiniętym brzegiem kapelusza, który prostuję się dopiero u bardziej dojrzałych owocników; w końcowym etapie rozwoju, brzeg zazwyczaj bywa ostry a nawet lekko wywinięty do góry; powierzchnia gładka lub lekko aksamitna.

Blaszki: od białych do jasnokremowych, do trzonu przyrośniete bądż też wykrojone ząbkiem, szerokie.

Trzon: ze względu na swój charakterystyczny wygląd, jest zazwyczaj decydującym elementem podczas identyfikacji tego gatunku; barwy białej lub białawej, pokryty na całej długości drobnymi ale wyraźnie widocznymi, czarnymi lub brązowatymi łuseczkami, z wiekim coraz bardziej wyrazistymi; powierzchnia bardzo często podłużnie bruzdowana, lecz nie zawsze, czasem prawie gładka; kształtu zazwyczaj cylindrycznego, stopniowo poszejający się ku podstawie; podstawa lekko poszerzona i zazwyczaj oprószona delikatnymi, białymi niteczkami grzybni.

Miąższ: barwy białej, miękki w kapeluszu, w trzonie nieco twardszy, o przyjemnym zapachu anyżkowo-owocowym, w starszym wieku nieco przypominającym zapachem ser.

Cechy mikroskopowe
Wysyp zarodników kremowy.
Zarodniki elipsoidalne, drobno szorstkie, hialinowe, niektóre z kroplami tłuszczu; 7.5-9 x 4-5 µm.
Gatunki podobne
Bardzo trudny rodzaj, jedynie badania mikroskopowe mogą ze stu procentową pewnością wskazać gatunek, ale też jak się okazuje, nie zawsze. Ten jednak gatunek ciemnobiałki (Melanoleuca) jest jako wyjątek, na tyle charakterystyczny, że na podstawie cech makro możemy być pewni identyfikacji.
Występowanie
Wyrasta od lata do jesieni w miejscach bogatych w szczątki roślinne.
Jego siedliskiem nie muszą być lasy, wyrasta bardzo chętnie poza nimi.
Pierwsze moje stanowisko tego gatunku spotkałem na nielegalnym wysypisku śmieci, wśród chrustu świerkowego. Inne z kolei, na polanie leśnej w miejscu składowania drewna gdzie zalegała dość gruba warstwa szczątków drewna (kora, wióry, zrębki, igliwie itp) zmieszanych z podłożem.
Wartość
Można by sądzić, że tak jak pozostałe z tego rodzaju, tak i ten gatunek jest jadalny. Niestety, na temat jego jadalności brak danych, wobec tego należy uznać go za niejadalną. W zasadzie bez znaczenia z powodu jego rzadkiego występowania.
Po raz pierwszy owocniki znalezione na tym stanowisku w dniu 2010.05.30.
Prezentowane zdjęcia zrobione później,, w dniu 2010.06.19.
Owocniki rosły na nielegalnym wysypisku śmieci obok miejscowości Ciasne (woj. podlaskie, gm. Supraśl), na kupie świerkowego chrustu.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 169376.

Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych.
Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23 (4): 3-59


Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04.
zdjęcia nr. 05-09 - 2011.08.28.
zdjęcia nr. 10-12 - 2011.08.21.
Puszcza Knyszyńska w pobliżu leśniczówki Krasny Las, szerokie pobocze drogi używane jako składowisko drewna.
Kilka owocników na ziemi zmieszanej z dużą ilością resztek drewna.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 196438.

Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2016. Rejestr grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce.
Część IX. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2013. Przegląd Przyrodniczy XXVII,3 (2016): 3-55


Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
05. 06. 07. 08.
09. 10. 11. 12.
POZOSTAŁE ZGŁOSZENIA DO KRAJOWEGO REJESTRU GRZYBÓW CHRONIONYCH I ZAGROŻONYCH (GREJ):

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ID: 230721 z dn. 2013.09.01 (ATPOL: GC-11)
Około 2 km na S od leśniczówki Krasny Las, Puszcza Knyszyńska.
Droga leśna biegnąca pomiędzy szkółkami leśnymi, na grubej warstwie kory i resztek drewna, dwa owocniki.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 13.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 544

DATA UTWORZENIA STRONY: 03.04.2012