Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Paxillus atrotomentosus (Batsch) Fr., Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 317 (1838) [1836-1838]
= Tapinella atrotomentosa (Batsch) Šutara, Česká Mykol. 46(1-2): 50 (1992)
krowiak aksamitny (Skirgiełło 1960)
SYSTEMATYKA
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Boletales » Tapinellaceae » Tapinella

SYNONIMY:
Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY:
aksamitka; krowia warga; krowi łeb; mięsicha; pieczaryca; pieczeń; psi łeb (Berdau 1876); świnka czarnokutnerowata (Błoński 1896); krowiak aksamitka (Chełchowski 1898); świnka ciemnokutnerowata (Błoński 1890); gwoździak czarnokutnerowaty (Teodorowicz 1936); gwoździak kutnerowaty (Zaleski 1948);
Cechy makroskopowe
Kapelusz: średnicy od 10 do 30 cm w skrajnych przypadkach; barwy dość zmiennej ale zawsze z dominującym brązem (jasnobrązowa, oliwkowobrązowa, rdzawobrązowa, ciemnobrązowa lub brązowa); kształtu za młodu wypukłego, z długo podwiniętym brzegiem, następnie płaskiego, często zapadniętego po środku, niekiedy lejkowatego lub też jezykowatego; powierzchnia matowa, sucha i aksamitna, z wiekiem może być spękana.

Blaszki: kremowożółte lub ochrowożółte, po uszkodzeniu przebarwiają się na brązowo, gęste, wąskie, często rozwidlające się i łączące się, daleko zbiegające na trzon, o gładkich ostrzach.

Trzon: krepej budowy, centalny, ekscentryczny lub nawet boczny; powierzchnia pokryta bardzo gęsto aksamitnymi, brązowoczarnymi włoskami, dzięki czemu wyraźnie odcina sie od hymenoforu.

Miąższ: o barwie w zakresie od białawego do żółtawego, w miejscu przecięcia bardzo szybko przebarwia się na fioletowo, twardy i elastyczny; smak łagodny za młodu, z wiekiem coraz bardziej gorzki; zapach słabo kwaskawy, lub niewyczuwalny.
Cechy mikroskopowe
Wysyp bladoochrowy.
Zarodniki gładkie, szerokoelipsoidalne, prawie bezbarwne, niektóre z kroplami, 5-6 x 4 µm.
Gatunki podobne
Ze względu na charakterystyczny trzon, pomyłka raczej mało prawdopodobna.
Występowanie
Gatunek na niektórych obszarach kraju występujący dość często ale nie pospolicie, zazwyczaj jednak dośc rzadko a jego liczebność, jest w dużej mierze uzależniona od występowania w terenie odpowiedniego substratu. Wyrasta pojedynczo lub w grupach na martwym drewnie drzew iglastych, zwłaszcza świerków i sosen, ponoć bardzo rzadko na liściastym. Zazwyczaj zasiedla spróchniałe pniaki, korzenie martwych drzew, zagrzebane w ziemi drewno.

Gatunek częsty na całym obszarze PK Puszczy Knyszyńskiej.

Ujęty w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Wartość
Gatunek niejadalny, aczkolwiek nie jest trujący. Gorzki smak i łykowaty miąższ, skutecznie odstrasza jego amatorów.
01. 02.
03. 04.
05. 06. 07.
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 13.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 533

DATA UTWORZENIA STRONY: 20.06.2012