SZUKAJ NA GRZYBY-PK.PL

Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Pholiota squarrosoides (Peck) Sacc., Syll. fung. (Abellini) 5: 750 (1887) Syll. fung. (Abellini) 5: 750 (1887)
łuskwiak rdzawołuskowy (Wojewoda 2003)
SYSTEMATYKA
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Agaricomycetidae » Agaricales » Strophariaceae » Pholiota

SYNONIMY
Agaricus squarrosoides Peck, Ann. Rep. N.Y. St. Mus. nat. Hist. 31: 33 (1878)
Hypodendrum squarrosoides (Peck) Overh., N. Amer. Fl. (New York) 10(5): 278 (1932)
Cechy makroskopowe
Kapelusz: średnicy (2.5)3-7(11) cm, wypukły niekiedy z szerokim garbkiem, z wiekiem coraz bardziej rozpostarty, prawie do płaskiego; barwy białawej, czasem z odcieniem cynamonowym; brzeg długo pozostaje podwinięty, z dobrze widocznymi resztkami osłony przez co sprawia wrażenie wełnistego; powierzchnia lekko lepka lub sucha w zależności od pogody, pokryta wyraźnymi łuskami; łuski rozmieszczone dość nieregularnie, ku brzegowi kapelusza coraz rzadsze, barwy wyraźnie ciemniejszej od powierzchni kapelusza (ochrowej), pod łuskami w skórce kapelusza występuje galaretowata warstwa.

Blaszki: przyrośniete lub ostro wykrojone, dość gęste, umiarkowanie szerokie, początkowo barwy białej, z wiekiem coraz bardziej rdzawobrązowej, niekiedy rdzawo poplamione.

Trzon: o długości zazwyczaj od 5 do 10 cm, grubości 0.5-1,0 cm, nad pierścieniem gładki, poniżej pokryty wyraźnie odstającymi łuseczkami, początkowo o barwie zbliżonej do powierzchni trzonu (białawej), z wiekiem coraz bardziej rdzawobrązowej; pierścień szybko zanikający, wełnisty, białawy, słabo zauważalny, przylegający do trzonu.

Miąższ: dość gruby, białawy, raczej bardziej elastyczny niż kruchy, o nie wyróżniającym się smaku i zapachu.
Cechy mikroskopowe
Wysyp cynamonowobrązowy.
Zarodniki o wymiarach 4-5,5(6) x (2,5)3-3,5 µm, gładkie, od jajowatych do szeroko elipsoidalnych, w KOH bladocynamonowe.
Gatunki podobne
Spośród łuskwiaków (Pholiota) najbardziej podobny, znacznie częściej spotykany a nawet dość pospolity, występuje łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosoides), w zasadzie do odróżnienia tylko pod mikroskopem, chociaż różni go brak galaretowatej warstwy w skórce kapelusza pod łuskami (cecha dość ulotna i tylko dla bardziej opatrzonych).
Mając do porónanaia większą ilość owocników obojga gatunków można by było pokusić się jeszcze o przeanalizowanie innych cech, są one jednak bardzo ulotne.
Sposród nich można wymienić lepkość skórki kapelusza: zawsze sucha u (Pholiota squarrosoides) i nieco lepka u Pholiota squarrosoides, zważając jednak na zmienne warunki atmosferyczna jest ona bardzo nieobiektywna. Niektórzy uważają, że u Pholiota squarrosoides w pewnym okresie wzrostu można zaobserwować w barwie blaszek odcień zielonkawy który nie występuje u jego "bliźniaka". Inną cechą odróżniającą ten gatunek jest brak zapachu czosnkowego który nigdy nie występuje u Pholiota squarrosoides, a czasem jest lekko wyczuwalny u Pholiota squarrosoides. Wszystkie te jednak cechy, nie są aż tak wyraźne aby mogły stanowić poważne podstawy do identyfikacji, moga jedynie być pomocne, ale nie decydujące.

Niektóre źródła wspominają jeszcze o Pholiota squarrosoides var. faginea Pk. (1901: 183), rosnącej na buku, ale jak na razie informacje na ten temat są bardzo skąpe.
Występowanie
Wyrasta latem i jesienią, na drewnie drzew liściastych, zazwyczaj w dość licznych skupiskach, rzadziej pojedynczo. Osobiście spotkałem na wierzbie ale ponoć występuje dość często na olszy.
Wartość
Niejadalny
2012.09.11
Brzeg jeziora Komosa, okolice Ogrodniczek, na leżącej częściowo w wodzie złamanej wierzbie.
Mikroskopował B. Gierczyk.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 230925.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03. 04.

----------------------------------
2014.08.26
Po rocznej przerwie owocniki znów ukazały się.
(w 2013 roku grzyb nie wytworzył owocników)
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
05. 06. 07. 08.
2014.09.28
Puszcza Knyszyńska, okolice Czołnowa.
Owocniki na brzozowym klocu (Betula sp.), leżącym na ziemi.
Mikroskopował B. Gierczyk.
Numer wątku na Bio-Forum: 33/708706.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
09. 10. 11.

POZOSTAŁE ZNALEZISKA POTWIERDZONE MIKROSKOPOWO:


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2014.09.21
Puszcza Knyszyńska, brzeg zbiornika wodnego w leśnictwie Zielona.
Owocnik na powalonym pniu olszy (Alnus sp.).
Nr. wątku na Bio-Forum - 33/723176.
Mikroskopował B. Gierczyk.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

------------------------------------------------------------------------------------------------

Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 08.01.2020

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 372

DATA UTWORZENIA STRONY: 09.01.2013