Grzyby Puszczy Knyszyńskiej i okolic.
Russula nigricans Fr., Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 350 (1838) [1836-1838]
gołąbek czarniawy (Berdau 1876)
SYSTEMATYKA:
Fungi » Basidiomycota » Agaricomycotina » Agaricomycetes » Incertae sedis » Russulales » Russulaceae » Russula

SYNONIMY:
wg. Index Fungorum
Cechy makroskopowe
Kapelusz: zazwyczaj o średnicy 7-15 cm ale w skrajnych przypadkach dochodzący nawet do 20 cm, początkowo wypukły, następnie stopniowo rozpostarty i zazwyczaj jednocześnie wklęsły w części środkowej; brzeg bardzo długo silnie podwinięty, gruby i gładki, w starszym wieku dość często wzniesiony do góry; powierzchnia w młodym wieku barwy białawej ale dość szybko przebarwiająca się na szaro, szarobrązowo, brązowo w odcieniu sepii, z wiekiem coraz ciemniejsza aż w końcu prawie zupełnie czarna; skórka w czasie wilgotnej pogody nieznacznie lepka, dająca się zedrzeć do 1/3 promienia kapelusza, normalnie sucha, naga, bez połysku, na starość chropowata, łuszcząca się, odstająca płatami.

Blaszki: grube do 2 mm, rzadkie, różnej długości, zatokowato wycięte do nieco przyrośniętych lub nawet krótko zbiegających, w bardzo młodym wieku białe, następnie kremowe z cielistym odcieniem, poprzez szare, do brązowych lub prawie zupełnie czarnych w wieku starszym; blaszeczki liczne, różnej długości.

Trzon: o wymiarach 3-7 x 1-4 cm, za młodu pełen, szybko staje sie watowaty i stopniowo pusty; powierzchnia matowa, początkowo biaława, od podstawy z wiekiem plamisto brązowiejąca, w miejscach dotknięcia początkowo różowiejąca , nastepnie brązowiejąca aż w ostateczności staje się prawie zupełnie czarna; kora gruba i łamliwa.

Miąższ: początkowo jędrny i twardy, następnie watowaty, w trzonie komorowaty; barwy początkowo białej, poprzez brudnocielistą, czerwonawą do prawie zupełnie czarnej u owocników zejściowych, po przełamaniu najpierw różowieje a nastepnie szarzeje i czernieje; zapach słaby, nieokreślony, przez niektórych określany jednak jako nieco stęchły; smak u owocników młodych łagodny, u starszych nieco piekący.
Cechy mikroskopowe
Wysyp czysto biały.
Zarodniki kulistawe, do odwrotnie szeroko jajowatych, dość amyloidalne, o wymiarach 6-8 x 6-7 µm; brodawki dość liczne, małe, połączone delikatnie zarysowaną, niepełną siateczką.
Podstwki 40-60 x 6-7 µm.
Cystydy liczne, wąskie, 70-80 x 5-7 µm.
Gatunki podobne
Łatwy do rozpoznania po rzadko rozstawionych, grubych i łamliwych blaszkach, brązowym kapeluszu oraz miąższu najpierw różowiejącym a dopiero później czerniejącym.
Występowanie
Występuje pospolicie w lasach liściastych i iglastych, od wczesnego lata do późnej jesieni. Wyrasta zazwyczaj w niewielkich grupach. Szeroko rozpowszechniony zarówno w Europie jak i na innych kontynentach (Azja, Ameryka Północna).
Wartość
Gatunek jadalny ale bez uznania wsród grzybiarzy.
2010.10.03
Puszcza Knyszyńska, Czołnowo.
Grupa owocników w starym lesie puszczańskim (grab, dąb, świerk, sporadycznie inne).

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
01. 02. 03.
04. 05. 06.
2015.09.18
Las w okolicy zalewu Zielona.
Kilka owocników w zadrzewieniu świerkowo-olchowym.

Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
07. 08. 09. 10.
11.
<
Opracował: Mirosław Gryc
Udzielam zgody na nieodpłatne wykorzystywanie zamieszczonych w atlasie zdjęć jedynie do celów niekomercyjnych.
Zdjęcia muszą być zamieszczone w całości, bez przeróbek (retuszu, kadrowania) wraz z podanym źródłem pochodzenia (link do strony ze zdjęciem mile widziany).
Dopuszczam jedynie zmianę rozmiaru w celu dostosowania ich do wymogów strony na której mają być zamieszczone.
W przypadku chęci wykorzystania zdjęć w inny sposób proszę o KONTAKT

DATA OSTATNIEJ MODYFIKACJI STRONY: 13.01.2022

LICZBA ODWIEDZIN STRONY: 542

DATA UTWORZENIA STRONY: 23.01.2016