Boletus erythropus Pers.
borowik ceglastopory
INNE POLSKIE NAZWY: ceglak, to najbardziej popularna nazwa potoczna tego gatunku, używana w rejonach Polski gdzie ten grzyb występuje bardziej obficie i jest pozyskiwany przez grzybiarzy.
grzyb wilczy; czerwononóżka (Alexandrowicz & Błoński); pociec (Wojewoda 1998);
Cechy makroskopowe
Kapelusz kasztanowobrązowy, ciemnobrązowy, z wiekiem nabiera odcieni ceglastoczerwonych; powierzchnia matowa, zamszowa, u starszych okazów naga; skórka nie daje się oddzielić od miąższu.
Pory: w młodym wieku żółtooliwkowe, następnie przebarwiają się na różne odcienie czerwieni; u starszych owocników blakną osiągając odcień oliwkowy.
Rurki: za młodu żółte z wiekiem oliwkowe.
Zarówno pory jak i rurki po uszkodzeniu, momentalnie sinieją.
Trzon: barwy żółtej z czerwonymi przebarwieniami, u podstawy brązowoczerwony; powierzchnia sucha, bez siateczki; nawet przy delikatnym ucisku (dotknięciu), przebarwia się natychmiast na ciemnogranatowo.
Miąższ: barwy żółtej, prawie natychmiast po przekrojeniu przebarwia się na kolor czarnobłękitny które po dłuższym czasie częściopwo ustępuje; pod rurkami żółty; zapach przyjemny.
Cechy mikroskopowe
Wysyp oliwkowobrązowy.
Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm
Występowanie
W skali kraju dość częsty. Wyrasta od lata do jesieni w lasach zarówno iglastych, jak i też liściastych. Lubi gleby kwaśne.
Na terenie Puszczy Knyszyńskiej występuje bardzo rzadko, do 2013 roku zlokalizowałem tylko jedno stanowisko gdzie wyrasta bardzo systematycznie od kilku lat, jednak zawsze w małych ilościach, zaledwie kilku sztuk. Znajduje się ono w okolicy przystanku Czółnowo, położonego na trasie Supraśl-Krynki. Owocniki z tego stanowiska prezentowane są na zdjęciu głównym oraz w galerii na dole strony.
Gatunki podobne
Wierzch kapelusza na pierwszy "rzut oka", swym ubarwieniem przypomina podgrzybka brunatnego (Xerocomus badius), wystarczy jednak spojrzeć na pozostałe części owocnika aby to złudne wrażenie prysło. W Polsce występuje spora grupa borowików kolorowych o cechach bardzo podobnych i to z nimi może być mylony ten gatunek. Nie w każdym przypadku wystarczy porównanie cech makroskopowych, nieraz do poprawnego rozpoznania gatunku, niezbędny jest mikroskop oraz nadprzeciętna wiedza mykologiczna w tym temacie. Gatunki te jednak występują bardzo rzadko i z punktu widzenia grzybiarza nie stanowią zagrożenia ponieważ również są jadalne.Wartość
Zdania na ten temat są podzielone ale w każdym bądź razie nie odnotowano przypadków zatruć po spożyciu tego gatunku. Podstawową zasadą jest porządna obróbka termiczna przed spożyciem.
Galeria zdjęć
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, okolice Czołnowa.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
jako: Boletus luridiformis Rostk. var. luridiformis
