Cortinarius violaceus (L.) Gray
zasłonak fioletowy
Amanita araneosa var. violaceus (L.) Lam., Encyclopédie Méthodique, Botanique 1-1: 106 (1783)
Inoloma violaceum (L.) Wünsche, Die Pilze. Eine Anleitung zur Kenntniss derselben: 128 (1877)
Gomphos violaceus (L.) Kuntze, Revisio generum plantarum 3: 478 (1898)
Cechy makroskopowe
Kapelusz: za młodu barwy niebieskofioletowej (fot.11), z wiekiem coraz bardziej brązowofioletowy (fot.12) aż do prawie zupełnie brązowego (fot.14); średnicą dorasta do 8 cm, sporadycznie do 10; początkowo półkolisty, nastepnie wypukły aż do płaskiego; brzeg długo podwinięty i połączony z trzonem bladofioletową zasnówką, czasem z centralnym garbkiem; powierzchnia za młodu z metalicznym połyskiem, z wiekiem coraz bardziej łuseczkowata.
Blaszki: czysto fioletowe w młodośći, z wiekiem coraz bardziej brązowiejące, szeroko przyrośnięte.
Trzon: młody barwy fioletowej, z wiekim coraz bardziej brązowiejący; kształtem, od równogrubego do rozszerzającego się ku podstawie, która bywa przeważnie mocno bulwiasta i porośnięta niebieskawą grzybnią; powierzchnia pokryta włókienkami które zanikają wraz z wiekiem.
Miąższ: barwy od jasno do ciemnofioletowej; zapach słaby, cedrowego drewna; w reakcji z KOH przebarwia się na krwistoczerwono.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki elipsoidalne do migdałowatych, drobno brodawkowane, ochrowo-brązowe; 11.5-13.5 x 7-9(8.5) µm.
Występowanie
Wyrasta w lasach liściastych lub mieszanych, od lata do jesieni. Gatunek niezbyt częsty. Przeważnie rośnie pod bukami, olszami, wierzbami, brzozami. Ja z kolei spotykam je często w pobliżu topól.
Gatunki podobne
W sumie gatunek raczej bardziej charakterystyczny, który z dużym prawdopodobieństwem można określić po cechach makro. Żeby jednak nie było tak łatwo spośród niego w ostatnim czasie wyodrębniono nową formę rosnąca pod iglastymi (świerk sosna). Jest nią zasłonak fioletowy hercyński (Cortinarius violaceus ssp. hercynicus). Ostatnio coraz częściej uznawany za odrębny gatunek Cortinarius hercynicus. Mikroskopowo różni się tylko szerszymi zarodnikami (8-10 µm).Wartość
Niejadalny.Galeria zdjęć
Lokalizacja: Stanowisko położone nieopodal miescowości Ogrodniczki, w pobliżu jeziora Komosa.
Siedlisko: Stary drzewostan mieszany z przewagą świerka. obecna również topola osika, sporadycznie brzoza oraz wszędobylska leszczyna. Teren wilgotny z licznie wybijającymi z ziemi źródełkami, tworzącymi w tym miejscu leśne grzęzawisko.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Stanowisko położone w odległości około 1 km od prezentowanego wyżej.
Siedlisko: Bardzo podobny drzewostan jak również i charakter miejsca, teren podmokły, z przepływajacym strumieniem i licznymi, wybijającymi z ziemi żródełkami. Stanowisko liczne, kilkadziesiąt sztuk, trwałe już od kilku lat.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, okolice Pólka.
Siedlisko: W zasadzie las iglasty ale owocniki wyrastały w miejscu gdzie grupka liściastych stanowiła zdecydowana większość (topola, brzoza).
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
