Dendropolyporus umbellatus (Pers.) Jülich
żagiew wielogłowa
Cechy makroskopowe
Owocnik: bardzo charakterystyczny, budowy drzewkowatej lub krzaczkowatej, osiągający nieraz znaczne rozmiary, bo w skrajnych przypadkach dochodzących nawet do 50 cm średnicy i do 4 kg wagi; wyrasta z jednego trzonu rozgałęziającego się na mnóstwo cieńszych, drugiego rzędu, wytwarzających na wierzchu małe kapelusze.
Owocnik wyrasta ze znajdującej się płytko pod ziemią czarnobrązowej, nieregularnej i rozgałęziajacej się skleroty, przyrośniętej do korzeni drzew, chociaż sprawia wrażenie wyrastającego bezpośrednio z ziemi.
Kapelusz: o średnicy 1-4 cm, zazwyczaj w środku wklęsły, barwy białawej, słomkowożółtej, jasnoochrowej lub brudnocielistej; powierzchnia drobno łuseczkowana.
Trzon: główny gruby i mięsisty, barwy białawej; drugiego rzędu znacznie cieńszy o takiej samej barwie, zazwyczaj daleko porośnięty warstewką hymenoforu gdzie przybiera jego barwę.
Hymenofor: rurkowaty; rurki krótkie do 1.5 mm długości, słomkowożółte, daleko zbiegające na trzon.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki 7-10 x 3-4 µm, cylindryczne, bezbarwne i gładkie.
Wysyp biały.
Występowanie
W Polsce gatunek rzadki i chroniony.
Wyrasta na korzeniach drzew liściastych, buka, dębu, klonu, grabu.
Gatunki podobne
Bardzo charakterystyczny gatunek trudny do pomylenia z jakimkolwiek innym, ze względu na wielkość jak też charakterystyczną budowę całego owocnika.
Wartość
Gatunek jadalny, często niszczony ale raczej z powodu ciekawości.Galeria zdjęć
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 6 km NE.
Siedlisko/Substrat: Stary las mieszany; ziemia wokół niezidentyfikowanego pniaka.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 196491.
Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy XXIV, 4 (2013): 10-41
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, okolice Czołnowa. Stanowisko odległe od poprzedniego o około 1 km.
Siedlisko/Substrat: Stary las mieszany, ziemia.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Krasny Las, 3 km S.
Siedlisko/Substrat: Las liściasty; ziemia.
Publikacja:
Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc (2024).
Materiały do poznania grzybów podstawkowych Puszczy Knyszyńskiej i jej przedpola. Przegląd Przyrodniczy XXXV, 2 (2024): 3-65.
