Entoloma undatum (Gillet) M.M. Moser

Cechy makroskopowe

Kapelusz: średnicy do 4 cm; kształu od wypukłego do wklęsłego, przeważnie z centralnym głębokim pępkiem; brzeg kapelusza od podwiniętego (fot. 10) u owocników młodych, do prostego (fot. 08) w wieku starszym; barwy ciemnoszarej, szarobrązowej lub brązowej; powierzchnia pokryta promienistymi, srebrzystymi włókienkami które tworzą jakby pierścienie (strefy), doskonale widoczne na zdjęciach 03 i 08, w stanie suchym z delikatnym, jedwabistym połyskiem; umiarkowanie higrofaniczny i w czasie deszczowej pogody może być delikatnie prześwitujący, szczególnie na brzegu gdzie może być widoczne delikatne prążkowanie.
Blaszki: w kolorze od szarego do brązowawego z różowym odcieniem u owocników dojrzałych, dość gęste, zbiegające na trzon; ostrza (wg. niektórych źródeł) ciemniejsze od koloru samych blaszek, cecha jednak mało obiektywna bo nie zawsze dobrze widoczna (lepiej w powiększeniu - lupa).
Trzon: cienki i w zasadzie raczej krótki; kształtu bardzo zróżnicowanego, od cylindycznego do powyginanego i poskręcanego; podstawa przeważnie delikatnie poszerzona i obficie porośnięta białymi strzępkami grzybni, daleko również rozpościerającymi się w substracie (cecha szczególnie dobrze widoczna u owocników rosnących na drewnie (fot. 12-19)); barwa podobna jak kapelusza ale z reguły nieco od niej jaśniejsza; powierzchnia gładka ale może być również delikatnie oprószona, szczególnie w górnej części.
Miąższ: barwy szarej lub szarobrązowej, delikatny, cienki i kruchy; przeważnie bez zapachu, ewentualnie słaby mączny. .

Cechy mikroskopowe

Wysyp różowoochrowy.
Zarodniki o powierzchni gładkiej, kształu graniastego, okrągło kanciaste i wieloboczne. 6 – 8 kątne i często z dziobkiem, najczęściej z dużą kroplą oraz ziarnistością wewnątrz, o wymiarach 7,5-10 x 6-7 µm.

Występowanie

Wyrasta od połowy lata do jesieni. Można je spotkać zarówno w lasach jak i poza nim (obrzeża, pastwiska). Większość źródeł podaje, że najchętniej wyrasta na glebach jałowych i piaszczystych. Z moich obserwacji wynika, że radzi sobie doskonale również i na innym substracie. Spotykałem je także na glebach tłustych, bogatych w szczątki organiczne a nawet na butwiejących gałązkach drzew zagrzebanych w ściółce, ewentualnie przykryte ubiegłorocznymi liśćmi w sposób zabezpieczający je przed całkowtym wyschnięciem. W skali kraju uznawany za gatunek rzadki ale w niektórych rejonach Puszczy Knyszyńskiej występujący nawet dość często.

Gatunki podobne

Wartość