Geastrum pectinatum Pers.
gwiazdosz długoszyjkowy
Geastrum pectinatum var. tenuipes (Berk.) Cleland & Cheel, J. Proc. R. Soc. N.S.W. 49: 227 (1915)
Geastrum plicatum Berk. [as 'Geaster'], Ann. nat. Hist., Mag. Zool. Bot. Geol. 3: 399 (1839)
Geastrum striatum var. plicatus (Berk.) Klotzsch ex Sacc. [as 'Geaster'], Syll. fung. (Abellini) 7: 76 (1888)
Geastrum tenuipes Berk. [as 'Geaster'], London J. Bot. 7: 576 (1848)
INNE POLSKIE NAZWY: promiennik grzebieniasty (Jundziłł 1830); gwiazdosz grzebieniasty (Teodorowicz 1936);
Cechy makroskopowe
Owocnik:, podobnie jak u wiekszości gwiazdoszy, w stanie początkowym zamknięte, kształtu kulistego, o średnicy od 1 do 5 cm, przerośnięte z podłożem grzybnią.
Osłona zewnętrzna (egzoperydium): w czasie dojrzewania pęka do około połowy swojej wysokości, na kilka płatów, które z kolei dodatkowo pękając na końcach, sprawiają wrażenie postrzępionych; grubością sięga 5 mm; powierzchnia wewnętrzna początkowo pokryta jest mączystym, szarobrązowym nalotem, z wiekiem brązowieje; nie higroskopijna.
Osłona wewnętrzna (endoperydium):, ciemnobrązowa, początkowo kulista, z wiekiem coraz bardziej spłaszczona, osadzona na trzonku , szczególnie dobrze widocznym po wyschnięciu owocnika; w miejscu osadzenia na trzonie występuje kołnierz o powierzchni wyraźnie, promieniście pomarszczonej (karbowanej); ujście zarodników stożkowate, grzebieniaste, do 8 mm wysokości, barwy brązowej, często ciemniejszej od osłony wewnetrznej; talerzyka brak ale dość często ujście otoczone jest wyraźnym wałeczkiem.
Gleba: czarnobrązowa.
Cechy mikroskopowe
Zarodniki kuliste, o dużych, długich do 1.5 µm, tępych brodawkach; średnica 6-7.5 µm nie licząc brodawek.
Występowanie
Gatunek rzadki, wyrastający zazwyczaj w drzewostanie świerkowym.
Gatunki podobne
Osiągający mniejsze rozmiary gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum).Wartość
Niejadalny.Galeria zdjęć
Lokalizacja: Las świerkowy w pobliżu miejscowości Krynki (woj. podlaskie).
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 171173.
Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59.
Archiwum obserwacji gatunku
| Data | Lokalizacja / Siedlisko | Notatka / Status |
|---|---|---|
| ID: 197566 z dn. 2012.03.06 (ATPOL: GC-11) | Około 1 km na SE od Ogrodniczek. | Śródpolny fragment starego lasu, częściowo typu łęgowego (świerk, olsza, topola, brzoza), na ziemi, jeden owocnik u podstawy świerka. |
| ID: 195904 z dn. 2011.12.25 (ATPOL: GC-01) | 1,5 km na wschód od Ogrodniczek. | Las z przewagą iglastych, na ziemi u podstawy świerka, 1 owocnik. Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2016. Rejestr grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IX. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2013. Przegląd Przyrodniczy XXVII,3 (2016): 3-55. Stanowisko ujęte w pracy zespołowej: Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok. |