Godronia uberiformis J.W. Groves

Cechy makroskopowe

Wytwarza dwa rodzaje struktur: Apotecja (stadium płciowe): Średnica 0,5–1,5 mm, kształt miseczkowaty do pucharkowatego, osadzone na krótkim, grubym trzonku. Powierzchnia zewnętrzna ciemnobrązowa do czarniawej, delikatnie kutnerowata. Tarczka (hymenium) jaśniejsza – szarawa, kremowa lub oliwkowo-brązowa. Piknidia (stadium bezpłciowe Topospora uberiformis): Małe (0,2–0,5 mm), czarne, kuliste struktury zanurzone w tkance, często wyrastające z tych samych pęknięć kory co apotecja.

Cechy mikroskopowe

Worki: Cylindryczno-maczugowate, o wymiarach 100–145 × 7–11 µm, 8-zarodnikowe. Wyrastają z prostych przegród (brak pastorałek / croziers absent). Aparat apikalny hemiamyloidalny: brak reakcji w samym odczynniku Lugola (IKI-), reakcja pozytywna (niebieska) pojawia się po wstępnym działaniu KOH (KOH+ IKI+). Askospory: Nitkowate, wydłużone, często lekko zakrzywione. U okazów w pełni dojrzałych osiągają 7 przegród i długość powyżej 80 µm (zakres literaturowy 45–75 µm zapewne częściowo dotyczy zarodników niedojrzałych). Szerokość 2–3,5 µm. Parafizy: Nitkowate, proste, septowane, o szerokości ok. 1,5–2 µm, na szczytach nieznacznie maczugowato pogrubione. Konidia (zarodniki bezpłciowe): Wrzecionowate, bezbarwne, o wymiarach 17–22,5 × 2,5–4 µm. U dojrzałych okazów wyraźnie 3-przegrodowe (4-komorowe).

Występowanie

Gatunek szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej, wyspecjalizowany patogen roślin z rodzaju porzeczka (Ribes spp.). W Polsce gatunek nowy, rzadki, powodujący zgorzel pędów.

Uwagi

Gatunek opisany pierwotnie przez J. Kühna (1870) jako Septoria uberiformis. Polskie znalezisko wykazuje większe wymiary zarodników niż podaje literatura klasyczna (Groves 1965), co zapewne wynika z analizy materiału w pełnym stadium dojrzałości (7-septowe askospory i 3-septowe konidia wg ujęcia Suttona). Kluczową cechą diagnostyczną jest hemiamyloidalność aparatu apikalnego worków oraz brak pastorałów u ich podstawy. Istotnym kryterium odróżniającym od morfologicznie zbliżonej G. cassandrae pozostaje substrat (Ribes vs. Ericaceae).

Literatura

• Groves J.W. (1965). The genus Godronia. Canadian Journal of Botany, 43(10): 1195-1276.
• Sutton B.C. (1980). The Coelomycetes. Fungi Imperfecti with Pycnidia, Acervuli and Stromata. Commonwealth Mycological Institute, Kew.
• Baral H.O. (1987). Lugol's solution/Iodine reaction in Ascomycetes: Hemiamyloidity, a widespread phenomenon. Mycotaxon 29: 399-450.
• Schläpfer-Bernhard W. (1969). Beitrag zur Kenntnis der Discomycetengattung Godronia. Sydowia 22: 1-56.
• Nag Raj T.R., DiCosmo F. (1981). A monograph of Topospora. Bibliotheca Mycologica 82.