Inocybe geophylla (Bull.) P. Kumm.

strzępiak ziemistoblaszkowy

SYNONIMY: Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY: strzępiak ziemisty (Domański S. 1955)

Cechy makroskopowe

Gatunek odznaczający się bardzo dużą zmiennością, spośród którego wyłoniono szereg form z których z kolei po badaniach molekularnych wyłania się nowe gatunki.
Do tej pory najczęściej wymieniało się dwie formy:

Inocybe geophylla var. geophylla - owocniki o białej barwie.
Inocybe geophylla var. lilacina - owocniki zabarwione na liliowo lub fioletowo oraz z takim odcieniem. Obecnie zamiast "var. lilacina", która uzyskała miano odrębnego gatunku pozostała forma "var. violacea", reprezentowana przez owocniki ciemniej zabarwione

Jeszcze do niedawna wymieniano również:

Inocybe geophylla var. lateritia - miąższ w miejscach uszkodzonych czerwieniejący (UWAGA !!! - obecnie zsynonimizowany z Inocybe whitei).

Andrzej Nespiak wspomina w swojej pracy powołując się na zestawienia Heima (1931), o około dziesięciu formach tego gatunku. Większość z nich obecnie uznano za zupełnie odrębne gatunki.

Cechy mikroskopowe

Brak danych

Występowanie

Gatunek wystepujący pospolicie od maja do listopada, w lasach liściastych i iglastych, częściej na ich skraju, w miejscach wilgotnych, na poboczach dróg leśnych.

Gatunki podobne

Gatunek uznawany raczej za dość charakterystyczny ale z uwagi na dużą rozpiętość barw (od zupełnie białej do intensywnie fioletowej) w niektórych przypadkach może sprawić nieco trudności z identyfikacją.
Odmiana liliowa (var. lilacina) przez osoby mniej opatrzone może być mylona z grzybami osiągającymi podobne rozmiary i o fioletowym zabarwieniu takimi jak:
- grzybówka czysta (Mycena pura)
- lakówka ametystowa (Laccaria amethystea).
Spośród podobnych strzępiaków należy zwrócic uwagę na:
- strzępiaka włóknistego (Inocybe fibrosa) który ma białe owocniki ale osiąga większe rozmiary.
- strzępiaka pomarańczowoczerwonawego (Inocybe whitei).

Wartość

Gatunek silnie trujący. Zawiera duże ilości muskaryny !!!

Galeria zdjęć

Notatka: ten sam gatunek, dwie odmiany.

Data: 2010.07.16
Lokalizacja: Młody las sosnowy w pobliżu Ogrodniczek.
Notatka: Owocniki o zabarwieniu kapelusza z wyraźnym fioletowym odcieniem (niestety na zdjęciach praktycznie niewidoczne, przekłamanie barw). Centralny garbek natomiast ma wyraźne żółtawe zabarwienie.

Data: 2011.10.02
Lokalizacja: Skraj Puszczy Knyszyńskiej graniczący z rzeką Supraśl.
Siedlisko: Zadrzewienie liściaste (topola, olsza, brzoza), teren wilgotny.

Inocybe geophylla var. geophylla
Data: 2012.09.29
Lokalizacja: Zielona.
Siedlisko: Las sosnowy, na poboczu drogi leśnej, w zagłębieniu terenu porośniętym trawą.
Owocniki jak na ten gatunek bardzo duże, największe o średnicy kapelusza do 5 cm.
Gatunek mikroskopowo określił B. Gierczyk.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.

Inocybe geophylla var. lilacina (obecnie I. lilacina!)
Data: 2012.10.16
Siedlisko: Las sosnowy z małą domieszką liściastych, na skraju Ogrodniczek, kilka owocników w jednej grupie.
Notatka: Razem z nimi, na tym samym miejscu, wyrastał jeden owocnik zupełnie odmienny (widoczny na zdjęciach), z całą pewnością nie dało sie ustalić jego gatunku ale najprawdopodobniej jest to Inocybe albovelutipes (oczywiście na podstawie badań mikroskopowych przeprowadzonych przez B. Gierczyka).
Mikroskopował Błażej Gierczyk.

Archiwum obserwacji gatunku

Data	Lokalizacja / Siedlisko	Notatka / Status
2013.11.22	Skraj Puszczy Knyszyńskiej graniczacy z rzeką Supraśl, okolice Pólka, gm. Supraśl.	Las iglasty z domieszką liściastych, jeden owocnik na wysokiej skarpie. Nr. wątku na Bio-Forum - 626137. Mikroskopował B. Gierczyk. Stanowisko ujęte w pracy zespołowej: Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.