Inocybe maculata Boud.

Cechy makroskopowe

Kapelusz: średnicy 2-5 cm, stożkowaty, stożkowato-wypukły, zazwyczaj z dobrze widocznym garbkiem, bardziej mięsisty w centrum a cienki na brzegu, który za młodu może być nieznacznie podwinięty, a następnie prosty aż do wywiniętego do góry w wieku starszym; powierzchnia sucha pasemkowato-włókienkowata, barwy ciemnobrązowej, brązowokasztanowatej, rzadziej z odcieniem oliwkowym, dość często z widocznymi w postaci plamek lub pasemek, resztkami zanikającej jasnej osłony.
Blaszki: cienkie, wąskie, nieznacznie zatokowato wyciete i przyrośniete, o nierównym, jaśniejszym ostrzu; barwy od białawej do brudnooliwkowej lub płowej.
Trzon; zazwyczaj równogruby ale też z bulkowatą podstawą, o wymiarach 3-6 x 0.4-1 cm; powierzchnia delikatnie pasemkowato-włokienkowata, na szczycie nieznacznie oszroniona gdzie dominuje barwa biała, poniżej brązowy lub rdzawobrązowy, a u podstawy biały.
Miąższ: białawy lub żółtawy, o łagodnym smaku i zapachu spermy ale w czasie podsychania przypominający woń trufli.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki gładkie, owalno-fasolkowate, z kroplami tłuszczu, o wymiarach 8.5-9.5 x 10.5-5(6) µm.

Występowanie

Gatunek pospolity na całym niżu, wyrastający grupami w lasach liściastych, zazwyczaj na poboczach dróg.
W Puszczy Knyszyńskiej gatunek dość częsty, szczególnie w okolicy Czółnowa (około 5-6 km od Supraśla w kierunku Krynek).
W innych rejonach występuje sporadycznie.

Gatunki podobne