Inonotus radiatus (Sowerby) P. Karst.

błyskoporek promienisty

Inonotus radiatus
SYNONIMY: Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY: huba promienista (Jundziłł 1830); żagiew promienista (Chełchowski 1898); włóknouszek promienisty (Domański 1967);

Cechy makroskopowe

Kształt owocników w dużej mierze uzależniony od miejsca wzrostu. W większości przypadków znajduje je rosnące na powierzchni bocznej (pionowej) substratu, gdzie z reguły wytwarzają owocniki o kształcie konsolowatym i półkolistym zarysie, bokiem mocno przyrośniete do podłoża i przeważnie nieco po nim zbiegające. Rzadziej znajduje się owocniki rosnące na powierzchniach pionowych (na pniakach w miejscu cięcia), wówczas zazwyczaj przybierają kształt owalny, plackowaty lub też wzniesiony na jakby grubym trzonie utworzonym z warstwy hymenoforu.
Na powierzchniach pionowych tworzy zazwyczaj bardzo liczne kolonie składające się z kilkudziesięciu owocników, w niektórych przypadkach nawet kilkuset. Pojedyńcze owocniki zazwyczaj nieco pozrastane z sobą, poukładane zarazem dachówkowato jak i też rzędowo.
Wierzch kapelusza o bardzo zmiennym ubarwieniu w zależności od wieku owocnika. Najlepiej ta zależność widoczna na zdjęciach zamieszczonych w galerii gdzie prezentuje owocniki w różnych fazach wzrostu. Bardzo atrakcyjnie wyglądają egzemplarze młode na których powierzchni dość często możemy zaobserwować wydzielanie sie kropel ciemnej cieczy (zjawisko zwane gutacją), tym bardziej, że w tym wieku, sam owocnik jest jasno ubarwiony. Młode owocniki przeważnie o kształcie nieregularnych tworów, stopniowo zaczynają osiągać właściwy kształt w którym zaznacza się coraz bardziej granica pomiędzy wierzchem a warstwą hymenoforu. Przybierając kształt konsolowaty, również zmienia się jego zabarwienie. Górna warstwa ciemnieje aż do barwy rdzawoochrowej, zazwyczaj ze znacznie jaśniejszym brzegiem. W tym etapie wzrostu jej struktura staje się chropowata, promieniście pomarszczona lub guzkowata.
Hymenofor w zasadzie o nieco jaśniejszym ubarwieniu w stosunku do wierzchu kapelusza. Składa się z rdzawych rurek, o długości osiągającej 1 cm, których ostrza zazwyczaj są srebrzyście oszronione.
Miąższ przeważnie nie przekraczający grubością 1 cm, włóknisty, korkowaty, rdzawobrązowy, lekko strefowany.

Cechy mikroskopowe

Wysyp biały (widoczny na zdjęciu nr. 20, na mchu pod owocnikiem).
Zarodniki 4,5-7 x 3-4,5 µm.

Występowanie

Rośnie od lata aż do zimy (mrozów), w przeważającej wiekszości na martwym drewnie olchy, bardzo rzadko na innych liściastych, aczkolwiek spotkałem również na czeremsze. Gatunek bardzo pospolity na terenie Puszczy Knyszyńskiej i jej obrzeżach.

Gatunki podobne

Raczej gatunek łatwy do identyfikacji, chyba, że mamy doczynienia z owocnikiem nietypowym.
Do jemu podobnych możemy zaliczyć kilka gatunków z tego samego rodzaju:
- włoknouszek guzkowaty (Inonotus nodulosus)
- włoknouszek wielokształtny (Inonotus hastifer)
- włoknouszek szczotkowaty (Inonotus hispidus)
- włoknouszek płaczący (Inonotus dryadeus)
Podobnie zabarwione owocniki ale znacznie cieńsze i wyrastające na innym substracie wytwarza:
- niszczyca płotowa (Gloeophyllum sepiarium) - jej hymenofor jednak jest w kształcie blaszek, co po dokładniejszym obejrzeniu, całkowicie eliminuje ją z kręgu podobnych.

Wartość

Niejadalny.

Galeria zdjęć

Gatunek ujęty jako częsty, w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Zmienność owocników bardzo duża w różnych stadiach wzrostu oraz w zależności od charakteru podłoża.
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Data: 2018.09.27
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, okolice Czołnowa.
Substrat: Owocniki na leżącym na ziemi, grubym konarze dębu.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus
Inonotus radiatus