Lactarius deliciosus (L.) Gray
mleczaj rydz
Agaricus deliciosus L., Species Plantarum: 1172 (1753)
Amanita sanguinea Lam., Encyclopédie Méthodique, Botanique 1-1: 104 (1783)
Galorrheus deliciosus (L.) P. Kumm., Der Führer in die Pilzkunde: 126 (1871)
Lactifluus deliciosus (L.) Kuntze, Revisio generum plantarum 3: 856 (1891)
INNE POLSKIE NAZWY:
bedłka rydz (Jundziłł 1830); rydz prawdziwy; bedłka rydz (Berdau 1876);
Cechy makroskopowe
średnicy 5-15 cm, płasko-wypukły, następnie stopniowo rozpościerający się , z niewielkim wklęśnięciem w części centralnej; barwy mięsistoczerwonej, pomarańczowopłowej, niekiedy z odcieniem łososiowym, przeważnie z białawym oszronieniem; powierzchnia gładka i sucha, w czasie wilgotnej pogody nieco śliska ale nie śluzowata, koncentrycznie strefowana, przy czym pręgi zazwyczaj poprzerywane ale dobrze widoczne; brzeg długo podwinięty.
Miąższ – względnie gruby ale zarazem kruchy i łamliwy, barwy kremowej ale szybko maskowanej przez obficie wydzielające się mleczko; smak w zasadzie łagodny; zapach przyjemny, nieco owocowy.
Mleczko: niezmienne, pomarańczowe, przy dłuższym próbowaniu mające nieco ostrawy posmak.
Cechy mikroskopowe
Wysyp jasnoochrowy.
Zarodniki o wymiarach 7-9 x 6-7 µm, owalne, siateczkowato-brodawkowate, o łącznikach różnej grubości.
Występowanie
Wyrasta zazwyczaj w okresie jesiennym, wybitnie pod sosnami, z którymi tworzy związki mikoryzowe. Najbardziej sobie upodobał młode nasadzenia sosnowe, jednak obecnie należy do gatunków o silnie malejącej populacji.
Gatunki podobne
Kilka innych gatunków z rodzaju Lactarius.Spośród nich należałoby wymienić bardzo podobnego mleczaja świerkowego (Lactarius deterrimus), rosnącego tylko pod świerkami i o intensywnie zielonkawych przebarwieniach.
Wartość
Bardzo smaczny gatunek jadalny.Uwagi
Gatunek ujęty w pracy zespołowej:Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Stanowisko nie prezentowane w atlasie: teren wyrobiska pożwirowego w pobliżu Ogrodniczek.