Lactarius deterrimus Gröger

mleczaj świerkowy

Lactarius deterrimus
SYNONIMY: Lactarius deliciosus var. deterrimus (Gröger) Hesler & A.H. Sm., North American Species of Lactarius (Ann Arbor): 94 (1979)

INNE POLSKIE NAZWY: mleczaj zmienny (Gumińska & Wojewoda 1983);

Cechy makroskopowe

Kapelusz: o średnicy 5-12 cm, za młodu wypukły z silnie podwiniętym brzegiem, następnie wklęsły a nawet lejkowaty z brzegiem prostym i ostrym, barwy jasnopomarańczowej z delikatnym odcieniem łososiowym, lub brudnoochrowej, z kilkoma (najczęściej sześcioma) koncentrycznymi pręgami, miejscami o odcieniu naturalnie zielonkawym jak również szybko szarozieleniejący w miejscu dotknięcia lub skaleczenia (fot. 04); powierzchnia gładka i wilgotna.
Blaszki: zazwyczaj bardzo lekko zbiegające na trzon jednak tak nieznacznie, że równie dobrze można uznać je za przyrośnięte, mieszane, gęste, niekiedy przy trzonie rozwidlone, wąskie, barwy jasnoochrowej z pomarańczowym odcieniem, w starszym wieku czerwonowinne, po uszkodzeniu podobnie jak kapelusz przebarwiające się na szarozielonkawo.
Trzon: o wymiarach 2.5-7 x 1.5-2.5 cm, zazwyczaj równogruby, łamliwy, początkowo pełny, później wewnątrz pusty, barwy nieco jaśniejszej od kapelusza; powierzchnia delikatnie oszroniona lub gładka, zazwyczaj bez jamek.
Miąższ: jędrny i łamliwy, barwy kremowej, szybko jednak przebarwiający się na pomarańczowo za przyczyna wydzielanego mleczka, pod skórką kapelusza szaroniebieskawy; smak dość ostry, ale nie na tyle żeby zniechęcic potencjalnych jego amatorów; zapach miły, delikatnie owocowy.
Mleczko: obfite, barwy pomarańczowej, bardzo długo niezmiennej, po około 15 minutach staje sie winnoczerwone a dopiero po około dobie fioletowieje a następnie zielenieje.

Cechy mikroskopowe

Wysyp jasnoochrowy.
Zarodniki owalne, z niskimi brodawkami i łącznikami tworzącymi nieregularną siateczkę, o wymiarach 8-10 x 7-8 µm.
Podstawki o wymiarach 36-45 x 8-9 µm.
Cheliocystydy waskowrzecionowate, nieliczne, o wymiarach 30-40 x 3-6 µm.

Występowanie

Gatunek mikoryzowy, w związku z czym można go spotkać jedynie w towarzystwie świerków. Najcześciej występuje, oczywiście w lasach świerkowych lub z jego udziałem o mszystym poszyciu lub wśród traw (drogi leśne, obrzeża lasu szczególnie graniczące z dawnymi terenami rolnymi), zazwyczaj w miesiącach jesiennych (wrzesień-październik).

Gatunki podobne

Gatunek dość charakterystyczny jednak przez większość grzybiarzy nie odróżniany od mleczaja rydza (Lactarius deliciosus), występującego pod sosnami oraz nie posiadającego w barwach odcieni zielonych.

Wartość

Bardzo dobry gatunek jadalny.

Galeria zdjęć

Data: 2012.09.04
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, uroczysko Żuraw, położone pomiędzy Supraślem a Ogrodniczkami.
Substrat: Kilka owocników pod starymi świerkami.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lactarius deterrimus
Lactarius deterrimus
Lactarius deterrimus
Lactarius deterrimus
Data: 2012.08.26
Lokalizacja: Lasy w pobliżu Krynek.
Substrat: Lasy świerkowe, w średnim wieku.
Lactarius deterrimus
Lactarius deterrimus