Langermannia gigantea (Batsch) Rostk.
purchawica olbrzymia
Calvatia gigantea (Batsch) G. Cunn., Trans. Proc. N.Z. Inst. 57: 192 (1926)
Globaria gigantea (Batsch) Quél., Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 370 (1873)
Langermannia gigantea (Batsch) Rostk., in Sturm, Deutschl. Fl., 3 Abt. (Pilze Deutschl.) 3: 23 (1839)
Lasiosphaera gigantea (Batsch) F. Šmarda, Fl. ČSR, B-1, Gasteromycetes: 308 (1958)
Lycoperdon giganteum Batsch, Elench. fung., cont. prim. (Halle): 237 (1786)
INNE POLSKIE NAZWY:
purchawka olbrzymia (Jundziłł 1830); czasznica olbrzymia (Chlebicki 1997, kulica kurzawkowata (Teodorowicz 1933);)
Cechy makroskopowe
Miąższ – początkowo biały, porowaty, zwarty, w miarę dojrzewania przebarwiający sie na oliwkowożółto, mięknący i coraz bardziej mazisty, w końcowym etapie dojrzewania barwy oliwkowobrązowej i o watowato-kłaczkowatej konsystencji rozpadającej się na proszek; zapach owocnika młodego dość przyjemny, przez niektórych określany jako landrynkowy, u starszych okazów nieprzyjemny, smak słaby, mdły.
Osłona zewnętrzna: z wiekiem pęka na duże płaty, tym samym uwalniając zarodniki, roznoszone przez wiatr.
Część płonna: zredukowana, bardzo słabo rozwinięta, bardziej do środka owocnika, a nie jako szczatkowy trzon, co świadczy o pokrewieństwie raczej z czasznicą oczkowaną
Cechy mikroskopowe
Zarodniki kuliste, rdzawobrązowawe, gładkie lub bardzo drobno brodawkowane, 4-5 µm.
Występowanie
Wyrasta na glebach żyznych, na łąkach, trawiastych drogach oraz w zaroślach, od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach po kilka sztuk.
Rzadka , częściej spotykana tylko na północy kraju oraz w Karpatach.
Gatunki podobne
Owocniki młode są bardzo trudne do rozpoznania, w zasadzie jest to wręcz niemożliwe, dojrzałe natomiast są bardzo łatwo rozpoznawalne.Wartość
Owocniki młode jadalne i bardzo smaczne. W Polsce gatunek objęty ochroną !!!Galeria zdjęć
Lokalizacja: skraj poletka uprawianego przez myśliwych, owocnik wyrwany i bezmyślnie zniszczony (przełamany na wpół).
Substrat: Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 144849
Publikacja:
Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce.
Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Lokalizacja: Kilka owocników w stanie już zejściowym, z relacji wynika, że w ubiegłym roku była tylko jedna sztuka.
Substrat:
