Lepista flaccida (Sowerby) Pat.

gąsówka rudawa

gąsówka rudawa - zdjęcie główne
SYNONIMY: Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY:
gąsówka podwinięta (Gumińska & Wojewoda 1988); gąsówka płowa (w stosunku do L. gilva - Gumińska & Wojewoda 1988); lejkówka płowa (w stosunku do L. gilva - Chełchowski 1896);

Cechy makroskopowe

5-10 cm średnicy, barwy ciemnordzawej, często z ciemniejszymi, wodnistymi plamami (patrz uwagi - niżej); kształtu za młodu lekko wypukłego, później wklęsłego a następnie głęboko lejkowatego; powierzchnia gładka i sucha, brzeg podwiniety zwłaszcza u młodych owocników.

Miąższ –
bladobrunatny, niezmienny, smak łagodny, zapach słaby przez niektórych porównywalny z zapachem świeżo skoszonej trawy.

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników kremoworóżowawy.
Zarodniki punktowane, średnicy 3-4 µm.

Występowanie

Dość częsty, występujący przeważnie w lasach iglastych szczególnie pod świerkami. Wyrasta latem i jesienią.

Gatunki podobne

Gatunek dość charakterystyczny, jednak ze względu na dużą zmienność może być mylony z niektórymi lejkówkami (Clitocybe).

Wartość

Jadalna ale raczej bardzo rzadko zbierana. Mało znana wśród grzybiarzy.

Uwagi

Dawniej dzielono ten gatunek na kilka odrębnych, różniących się między sobą barwą owocników.
  • gąsówka płowa (Lepista gilva) - barwa kapelusza bladożółtawa.
  • Lepista inversa - barwa kapelusza ciemniejsza, aż do ciemnordzawej, rudej, bez wodnistych plam.
Obecnie, coraz więcej osób uważa, że Lepista gilva i Lepista inversa w rzeczywistości są tym samym gatunkiem i zaliczają je do taksonu Lepista flaccida.
Z kolei jeszcze inni, ze względu na brak wyraźnych różnic mikroskopowych a jedynie nieznaczne różnice makroskopowe, dzielą ten gatunek na kilka form.
Walter Patzold oraz Hans E. Laux uważają, że barwa kapelusza u tego gatunku, w dużej mierze zależy od warunków atmosferycznych a szczególnie temperatury i wilgotności powietrza (chłodne wilgotne noce).
Osobiście uważam, że zabarwienie u tej gąsówki jest w znacznej części uzależnione od siedliska. Do tej pory wszystkie owocniki spotkane przeze mnie, a rosnące wybitnie w towarzystwie świerków na głębokiej ściółce, miały zabarwienie ciemne (ciemnordzawe lub rudawe). Odstępstwa od tej barwy spotkałem tylko u gąsówek rosnących pod modrzewiami oraz w lasach mieszanych. W tej chwili trudno jednak uznać te obserwacje za "pewnik", ponieważ zbyt mało spotkałem jeszcze takich stanowisk aby ta teoria mogła byc uważana za regułę.

Galeria zdjęć

Data: Znalezisko z dnia 2009.10.17, skraj Puszczy Knyszyńskiej, okolice Ogrodniczek, u podnóża świerka.
Lokalizacja: Drzewostan w zasadzie mieszany ale grzyby występowały wybitnie w bardzo bliskim sąsiedztwie rozłożystego świerka, pod którym znajdowała się gruba warstwa igliwia. Ściółka mocno poprzerastana grzybnią co jest widoczne na zdjęciach u podstawy wyrwanych owocników.
Substrat:
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Data: 2010.09.25
Lokalizacja: Las modrzewiowy nad jez. Komosa.
Substrat:
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto
Foto
Foto