Tomentella sp. 2026.09.01
(Tomentella cf. asiae-orientalis)
Uwagi :
Tomentella cf. asiae-orientalis H.S. Yuan, X. Lu & Y.C. Dai
cf. ze względu na bardzo wysoką zgodność cech makro- i mikroskopowych, przy jednoczesnej stwierdzonej rozbieżności w grubości sterygm oraz nie w pełni rozstrzygniętej cyjanofilii subikulum. Spośród opisanych gatunków jest on gatunkiem którego zdecydowana większość cech jest identyczna z cechami mojej kolekcji. Cały zestaw cech porównywalnych zamieszczony niżej, w tabeli!
Inne gatunki podobne o porównywalnych cechach:
Tomentella bryophila odpada przede wszystkim przez krótkie, nabrzmiałe komórki subhymenium, utriform (workowate) bazydia i inkrustowane strzępki subikulum. Zupełnie inny zakres wielkości zarodników: (7.5)8–11 × 8–10 µm.
Opis gatunku dostępny na stronie ResearchGate.Tomentella changbaiensis jest jeszcze bliższa makro- i mikroskopowo, ale ma krótkie, nabrzmiałe komórki subhymenium i utriform (workowate) bazydia. Co ciekawe, jej zarodniki są większe: około 8–9 × 7,5–8,5 µm, a echinule krótsze, do 1,5 µm.
Opis gatunku dostępny na stronie Faces of FungiT. aurantispora i T. kanasensis również należą do podobnego zespołu gatunków z globoidalnymi zarodnikami, brakiem ryzomorfów i cystydiów, ale różnią się m.in. typem bazydiów i długością echinuli; sam klucz oddziela je od T. asiae-orientalis właśnie przez typ bazydiów.
Tłumaczenie klucza (z moimi poprawkami) do gatunków chińskich możesz pobrać w pliku PDF.Klucz dostępny w wersji oryginalnej, w publikacji: Xu Lu and Hai-Sheng Yuan, New Species of Tomentella (Thelephorales, Basidiomycota)from Temperate Continental Mountain Climate of China ,(Xinjiang Region). Do pobrania ze strony MDPI
Tomentella globosa już same zarodniki wykluczają ten gatunek chociaż dużo cech zbieżnych: (8.5– )9.1–10.2(–10.5) × (8.5–)8.7–9.7(–10) μm, L=9.66 μm, W=9.33 μm, Q=1.03–1.08 (n=60/2).
Opis gatunku dostępny na stronie Faces of FungiThelephora stuposa agg.(forma drobnowarodnikowa 6–8 µm) ujęta w kluczu gatunków europejskich, dokładnego opisu brak. Gatunki z tej gruby charakteryzują się strzępkami które mają tendencję do pęcznienia i rozszerzania ścian komórkowych pod wpływe KOH.
Klucz do pobrania ze strony Tomentella.deTabela porównawcza cech mojej kolekcji z cechami T. asiae-orientalis, plus komentarze.
| Cecha | Tomentella sp. (badany okaz) | Tomentella asiae-orientalis (literatura) | Status zgodności |
|---|---|---|---|
| Typ owocnika | Resupinatowy, przylegający do podłoża | Resupinatowy, przylegający do podłoża | ZGODNE |
| Charakter owocnika | Arachnoidalny / pajęczynowato-filcowaty | Arachnoidalny | ZGODNE |
| Grubość owocnika | Zakres nieco szerszy, od 0.3 mm do zdecydowanie mniej niż 1 mm. Grubość uzależniona od miejsca występowania. Grubsze w peknięciach kory. Rozpostarte na zewnętrznej powierzchni kory cieńsze. | 0,5–0,8 mm | ZGODNE |
| Powierzchnia hymenialna | Gładka, rdzawobrązowa | Gładka, jasnobrązowa do ciemnobrązowej | ZGODNE |
| Barwa owocnika | Jednolicie rdzawobrązowa, subikulum lekko ciemniejsze | Jasnobrązowa do ciemnobrązowej (6D8–6F7); hymenofor i subikulum po wyschnięciu jednobarwne | ZGODNE |
| Brzeg sterylny | Raczej nieokreślony, wokół owocnika cienka ciemniejsza obwódka, zapewne wystające strzepki subikulum | Często nieokreślony, byssoid, w kolorze hymenoforu | ZGODNE |
| Ryzomorfy | Nie stwierdzono | Brak | ZGODNE |
| Typ układu strzępkowego | Monomityczny | Monomityczny | ZGODNE |
| Strzępki generatywne | Ze sprzążkami | Ze sprzążkami | ZGODNE |
| Strzępki subikulum – średnica | Średnica zgodna z opisem T. asiae-orientalis. | 5–7 µm | ZGODNE |
| Strzępki subikulum – ściany | Grubościenne | Grubościenne | ZGODNE |
| Strzępki subikulum – rozgałęzienia | Dość często rozgałęzione jednak zdecydowanie rzadziej niż strzępki subhymenium. | Często rozgałęzione | * Ze względu na brak w opisie bardziej precyzyjnego określenia częśtotliwości występowania rozgałęzień, nie ma możliwości wiarygodnej oceny tej cechy! |
| Inkrustacja strzępek subikulum | Nie stwierdzono | Brak inkrustacji | ZGODNE |
| Barwa strzępek subikulum | Ogladane w H2O wyraźnie ciemniejsze od strzępek subhymenium. W KOH zdecydowanie jasnobrązowe | Jasnobrązowa w KOH |
ZGODNE * Autor podaje barwę podczas badania w KOH! |
| Cyjanofilia strzępek subikulum | Prawdopodobnie słaba; reakcja utrudniona przez zapadanie się strzępek w CB. | Cyjanofilne | * Prawdopodobnie zastosowanie roztworu z kwasem mlekowym spowodowało zapadanie się ścian strzępek. Reakcja jednak była zauważalna w pobliżu sept (przegród). |
| Amyloidalność strzępek subikulum | [do sprawdzenia / nie testowano] | Nieamyloidalne | — |
| Strzępki subhymenium – średnica | Wyraźnie grubsze od części subikularnej; około 2 µm różnicy, zależnie od elementu, poza skrajnymi przypadkami zgodne z literaturą | 7–9 µm | ZGODNE |
| Budowa komórek subhymenium | Brak wyraźnego nabrzmienia; komórki umiarkowanie zróżnicowane | Komórki mniej więcej jednorodne, bez krótkich i nabrzmiałych elementów | ZGODNE |
| Ściany strzępek subhymenium | Cienkościenne | Cienkościenne | ZGODNE |
| Cyjanofilia subhymenium | Nie stwierdzono reakcji. | Acyjanofilne | ZGODNE |
| Amyloidalność subhymenium | Testu nie przeprowadzono | Nieamyloidalne | — |
| Cystydia | Nie stwierdzono | Brak | ZGODNE |
| Podstawki – typ | Maczugowate, trzonkowane, lekko kręte/nieregularne | Maczugowate, trzonkowane, kręte (sinuous) | ZGODNE |
| Podstawki – długość | W zakresie odpowiada opisowi literaturowemu, jednak nie stwierdzono zbliżonych do górnego zakresu 45 µm. Badane najczęściej w okolicach 30 µm. | 15–45 µm | ZGODNE |
| Podstawki – szerokość | W częśći szczytowej w zakresie odpowiadającym opisowi literaturowemu. Podstawy często nieco szersze. | 5–13 µm w części szczytowej; 4–6 µm u podstawy | ZGODNE ? |
| Przegrody poprzeczne bazydiów | Nie stwierdzono | Brak | ZGODNE |
| Liczba sterygm | 4 | 4 | ZGODNE |
| Sterygmy – długość | Mierzone mieściły się w zakresie powyżej 6 µm. Max do 7 µm. | 6–8 µm | ZGODNE |
| Sterygmy – średnica u podstawy | Około 2–3 µm; wartość powtarzalna w kilku badanych podstawkach. Sporadycznie nawet szersze! | 1–1,5 µm | NIEZGODNE |
| Zarodniki – długość (L) |
(6,7) 7,1–8,2 (9,3) µm Me = 7,7 µm; N = 14 |
(7) 7,5–8,5 (9) µm L = 8,12 µm; n = 60/2 |
ZGODNE |
| Zarodniki – szerokość (W) |
(5,8) 6,1–7,9 (8,3) µm Me = 7,2 µm; N = 14 |
(6) 6,5–7,5 (8) µm W = 7,08 µm; n = 60/2 |
ZGODNE |
| Współczynnik kształtu (Q) |
1,00–1,16 (1,20) Qe = 1,10 |
1,08–1,20 | ZGODNE |
| Kształt zarodników | Kuliste do prawie kulistych w widoku z przodu i z boku | Kuliste do prawie kulistych w widoku z przodu i z boku | ZGODNE |
| Grubość ściany zarodników | Grubościenne | Grubościenne | ZGODNE |
| Ornamentacja zarodników | Echinule wyraźnie pojedyncze | Echinulowana; echinule zwykle pojedyncze | ZGODNE |
| Długość echinuli | Zwykle do około 2 µm; sporadycznie 2,5 µm; pojedynczy ekstremum 3,3 µm, pominięty w zakresie typowym | Do 2,5 µm | ZGODNE |
| Układ echinuli | Pojedyncze; nie stwierdzono typowych skupień | Zwykle pojedyncze, czasami po 2 lub więcej | ZGODNE |
| Apiculus | Widoczny przy odpowiednim ułożeniu zarodnika; około 2 µm długości. | [nie podano szczegółowo] | — |
| Cyjanofilia zarodników | Nie sprawdzano! | Cyjanofilne | — |
| Amyloidalność zarodników | Nie sprawdzono! | Nieamyloidalne | — |
| Reakcja na KOH | Całkowicie negatywna; brak zmiany nawet po zastosowaniu KOH o różnym stężęniu. | Brak opisywanej reakcji barwnej; elementy opisane jako jasnobrązowe w KOH | ZGODNE |
| Siedlisko | Las liściasty. | Lasy; znaleziona w rezerwacie Fenglin, Heilongjiang, Chiny | ZGODNE |
| Substrat | Pień wierzby (Salix sp.), leżący na ziemi, owocniki na dolnej stronie. | Opadła gałązka okrytonasiennego oraz opadła gałąź Pinus koraiensis | ZGODNE |
| Geografia | Europa / Polska – Puszcza Knyszyńska | Azja Wschodnia – Chiny, prowincja Heilongjiang | *Różnica geograficzna, sama w sobie nie wyklucza występowania gatunku poza znanym zasięgiem |
Galeria zdjęć
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Pólko, 0.75 km NE; (GPS 53.225232, 23.307072)
Siedlisko: Las liściasty.
Substrat: Pień wierzby (Salix sp.), leżący na ziemi, dolna strona.
