Urnula craterium (Schwein.) Fr.

Cechy makroskopowe

Brak danych

Cechy mikroskopowe

Brak danych

Występowanie

Występuje przeważnie na zagrzebanych częściowo w ściółce gałęziach drzew liściastych (dąb, grab, leszczyna - na nich dotychczas spotkałem). Inne źródła podają jeszcze lipę i buka. Można go spotkać tylko wiosną. Pojawia się zaraz po zejściu śniegu. W Puszczy Knyszyńskiej jest to przeważnie przełom marca i kwietnia. Najlepszym okresem do jego poszukiwań, jest koniec kwietnia i początek maja.
Zastanawia mnie nieco fakt, dlaczego jeszcze do tej pory nie został objety całkowitą ochroną. Jedynie w Puszczy Knyszyńskiej spotykam go dość często, na pozostałym terenie kraju natomiast spotykany bardzo rzadko. Owocniki dość dużych rozmiarów a i czarna barwa, na tle wiosenego dna lasu jest dość dobrze widoczna. Wykluczam zatem fakt, że może być niezauważany.
Zainteresowałem się jego wystepowaniem na terenie Puszczy Knyszyńskiej w 2009 roku a efekty moich poszukiwań zaskoczyły nawet mnie samego. Początkowo nie znając dokładnie charakterystyki siedlisk w jakich występuje, nieco błądziłem z jego zlokalizowaniem. Przeszukiwałem różne rejony P.Knyszyńskiej z dość mizernym skutkiem.
Pierwsze jego owocniki znalazłem w 2009 roku, poniżej prezentuje je w galerii. Nie był to jednak rok urodzajny dla tego gatuneku bo pomimo wielu prób nie udało mi się zlokalizować innych stanowisk.
Przełomowym rokiem był 2011, kiedy to natrafiłem na kilka bardzo obiecujących jego siedlisk, większość w rejonie Puszczy Knyszyńskiej położonym kilka kilometrów od Supraśla w kierunku Krynek, na niektórych mapach oznaczony jako Czółnowo. W promieniu kilku kilometrów od tego miejsca zlokalizowałęm do tej pory (2013 r.) kilka stanowisk tego gatunku. Kilka bardzo obiecujących, bo liczących po kilkadziesiąt sztuk.
Jedyne stanowisko tego grzyba nie położone w tym rejonie, zlokalizowałem na terenie leśnictwa Krasny Las. Nie było to jednak stanowisko trwałe, bo zaledwie kilka owocników i do tego owocnikowanie nie powtarzało sie corocznie.
Podejrzewam, że ten rejon Puszczy Knyszyńskiej jest jednym z największych skupisk stanowisk tego gatunku, zaobserwowanych w Polsce. Obawiam się jednak, że intensywne prace gospodarcze prowadzone w tym rejonie mogą doprowadzić do ich zagłady. Z drugiej strony jednak warto podkreślić fakt, że rozważnie prowadzona wycinka drzew przyczynia się do zwiększenia populacji tego gatunku, a szczególnie prowadzona nieco "niedbale" po której w lesie pozostaje spora ilość nie uprzątniętych i leżących na ziemi gałęzi. Właśnie w takich miejscach często stwierdzałem jego masowe występowanie. Leszczyna, cienkie gałęzie grabu oraz dębu porzucone podczas wycinki stanowiły doskonały substrat dla tego gatunku, chociaż nie koniecznie. W niektórych przypadkach gruba warstwa substancji organicznej nagromadzona w górnej warstwie ściółki pozwalała temu gatunkowi na wzrost pomimo braku w podłożu grubszych kawałków drewna.
Wiekszość stanowisk zlokalizowałem w starym drzewostanie ale warto również sprawdzać pod kątem jego występowania rejony o młodszym zalesieniu. Warunkiem jego występowania jest obecność odpowiedniej ilości nagromadzonego substratu. Substrat (przeważnie gałęzie) musi jednak znajdować się w ściółce, nie stwierdziłem występowania owocników tego gatunku na gałęziach leżących całkowicie na powierzchni ściółki a tym bardziej zawieszonych nad ziemią.

Wartość