Volvariella caesiotincta P.D. Orton

pochwiak błękitnawy

Volvariella caesiotincta
SYNONIMY: Volvaria murinella var. umbonata J.E. Lange, Flora Agaricina Danica 5: 97 (1940)

Cechy makroskopowe

Kapelusz: średnicy 3-6(10) cm, początkowo wypukły, z wiekiem coraz bardziej poziomo rozpostarty, z mało zaznaczającym się centralnym, tępym garbkiem; powierzchnia barwy szarobrązowawej z lekkim oliwkowym odcieniem (możliwy również do zaobserwowania odcień błękitnawy), w części centralnej filcowato-łuseczkowata, ku brzegom coraz bardziej włókienkowata, z odstającymi końcówkami włókienek sprawiającymi nieraz wrażenie łuseczek, sucha, atłasowo połyskująca.
Blaszki: gęste i średnio cienkie, wybrzuszone, początkowo barwy białej, nastepnie mięsistoróżowe, o ostrzu bawełnisto-kosmkowatym.
Trzon: pełny, zazwyczaj równogruby lub nieznacznie, stopniowo poszerzający się ku podstawie, która z kolei jest już poszerzona nieco bardziej, tworząc delikatnie zaznaczoną bulwkę, widoczną po zdjęciu pochwy; powierzchnia biała lub z lekkim kremowym odcieniem, za młodu cała delikatnie oprószona, następnie gładka.
Pochwa: workowata, wysokości do 3 cm, pękająca u góry na 3-5 płatów, po obu stronach barwy szarooliwkowej.
Miąższ: biały, o smaku nieprzyjemnie ściągającym i zpachu nieco przypominającym Geranium.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalne do jajoowato wydłużonych, o wymiarach 5.5-7.5 x 3-5 µm.

Gatunki podobne

Część źródeł podaje jako wyróżnik tego gatunku, błekitnawy odcień powierzchni kapelusza, jest to jednak cecha ulotna i u większości owocników trudna do zauważenia.
Z bardziej podobnych należało by wymienić pochwiaka myszatego (VolWystępowanie Wyrasta na pniakach lub kłodach drzew liściastych, w okresie letnim i wczesno-jesiennym, uznawany za gatunek rzadki, nie tylko na terenie Polski.
Zainteresowanym polecam: - w 2009 roku Marek Halama opublikował pierwsze stanowisko tego gatunku z terenu Polski w:
Acta Mycologica/2009/Vol.44(1):43-48.pdf (dotyczy okazu znalezionego w 2002 roku), od tego czasu sporo znaleziono jego stanowisk ale lektura warta poświęcenia "odrobiny" czasu !
Nadal jednak uważa się go za gatunek rzadko występujący na terenie Polski.

Galeria zdjęć

Data: 2012.06.07
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 5 km NE.
Siedlisko / Substrat: Wykopalisko leśne; trociny wysypane do dołu.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 231090.
Eksykat: BGF/BF/MG/120607/0002.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Data: 2010.09.07
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 5 km NE, okolice Czołnowa.
Siedlisko / Substrat: Las mieszany, przydrożna skarpa. Zbutwiały pniak niewiadomego pochodzenia.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 231091.
Eksykat: BGF/BF/MG/100907/0001.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
W pracy lokalizacja określona jako: okolice Czołnowa.
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Data: 2011.08.28
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, okolice Krasnego Lasu.
Siedlisko / Substrat: Las mieszany, pobocze drogi; ściółka.
Mikroskopował Błażej Gierczyk.
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 231092.
Eksykat: BGF/BF/MG/110828/0007.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta
Volvariella caesiotincta

Archiwum obserwacji gatunku

DataLokalizacja Siedlisko / Notatka / Status
2013.06.13Ogrodniczki, 1 km S.Śródpolne zadrzewienie; wgniwciony w ziemię fragment drewna. Numer wątku na Bio-Forum: 33/569444. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 231093. Eksykat: BGF/BF/MG/130613/0004.
2012.09.30Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 5 km NE.Las mieszany; ściółka. Numer wątku na Bio-Forum: 33/533746. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 231094. Eksykat: BGF/BF/MG/120930/0005.
2013.09.08Puszcza Knyszyńska, Ogrodniczki, 2 km E, Komosa.Nadwodne zadrzewienie; próchno z powalonej topoli. Numer wątku na Bio-Forum: 33/627872. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 252404. Eksykat: BGF/BF/MG/130908/0001.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej: Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
2013.07.14Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 5,5 km NE.Las iglasty; ziemia, tuż u podstawy zbutwiałego pniaka. Numer wątku na Bio-Forum: 33/582856. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ: ID 257046. Eksykat: BGF/BF/MG/130714/0004.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej: Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
2015.07.31Ogrodniczki, 2 km E, Komosa.Grobla; próchno, u podstawy obumierającej topoli. Zgłoszenie do Krajowego Rejestru GREJ: ID 265205. Eksykat: BGF0005936.
. Mikroskopował Błażej Gierczyk.
2017.09.17Puszcza Knyszyńska, okolice Czołnowa.Bór sosnowy z domieszką liściastych. Próchno po zbutwiałym pniaku, nieznanego pochodzenia. Mikroskopował Błażej Gierczyk. Numer wątku na Bio-Forum: 33/946721.

Publikacja: Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc (2024). Materiały do poznania grzybów podstawkowych Puszczy Knyszyńskiej i jej przedpola. Przegląd Przyrodniczy XXXV, 2 (2024): 3-65.