Tomentella oraz rodzaje pokrewne

Interaktywna tabela cech – wersja testowa 2.9
Tabela ma charakter pomocniczy i identyfikacyjny. Dane zestawiono z dostępnych światowych źródeł literaturowych i opracowań; pełny wykaz źródeł znajduje się pod tabelą. Brak zaznaczenia oznacza brak danych lub brak pewności i nie jest traktowany jako niezgodność.

Cechy makroskopowe

Struktura owocnika
Powierzchnia owocnika
Barwa owocnika
Brzeg owocnika
Ryzomorfy

W cechach wielokrotnego wyboru można zaznaczyć kilka wartości. Jeżeli nie masz pewności, pozostaw cechę niezaznaczoną.

Strzępki

System
Sprzążki
Inkrustacja (tylko trwała)
Ogółem (µm)
Subikulum (µm)
Subhymenium (µm)

Podstawki, cystydy i chlamydospory

Wysokość podstawek (µm)
Szerokość podstawek (µm)
Sterygmy max. (µm)
Cystydy
Chlamydospory

Zarodniki

Kształt
Ornamentacja
Długość (µm)
Szerokość (µm)
Q
Wysokość ornamentacji max. (µm)

Kształt można zaznaczać wielokrotnie. Wartości Q podane przy „kuliste” i „prawie kuliste” są orientacyjne i pomagają w interpretacji, nie zastępują pomiaru.

Reakcje chemiczne

KOH
reakcja barwna
IKI / Lugol – zarodniki
amyloidalność / hemiamyloidalność zależnie od opisu
IKI / Lugol – strzępki
reakcja jodowa; typ reakcji można opisać w źródle
CB (cyjanofilność)

Gatunek
Makro Strzępki Podstawki, cystydy i chlamydospory Zarodniki Reakcje chemiczne
Zgodność
cech
Struktura Powierzchnia Barwa
hymenium + subiculum
Brzeg Ryzomorfy System Sprzążki Inkrustacja
tylko trwała
Ogółem Subikulum Subhymenium Wysokość Szerokość Sterygmy
max.
Cystydy Chlamydospory Kształt Ornamentacja Długość µm Szerokość µm Q Ornamentacja
max. µm
KOH IKI
zarodniki
IKI
strzępki
CB

System punktacji i oceny zgodności cech

Tabela porównuje cechy badanego okazu z danymi przypisanymi do poszczególnych gatunków. Każda porównywana cecha otrzymuje ocenę punktową:

Zielony – zgodność: 1 punkt (100%). Stwierdzona cecha lub też cechy odpowiadają bez zastrzeżeń danym przypisanym do gatunku.

Pomarańczowy – zgodność częściowa: 0,5 punktu (50%). Tylko część stwierdzonych cech lub zakres ale tylko częściowo pokrywa się z danymi przypisanymi do gatunku. Przykład: zakres zarodnikow w tabeli mamy podany (6-10) a zaznaczyliśmy (7-11), system uzna wartości za częściowo niezgodne, wykraczające poza zakres ale jednak obejmujące w całości lub częściowo wymiary podane w tabeli. Zakładając jednak inną sytuację, że niedoszacujemy wielkosci i przy tych samych parametrach wpiszemy (7-9), system uzna odpowiedź za całkowicie zgodną ponieważ zakres mieści się w zakresie podanym w tabeli.

Czerwony – niezgodność: 0 punktów (0%). Stwierdzona cecha nie odpowiada danym przypisanym do gatunku.

Barwa komórki pozostaje bez zmian – brak oceny. Brak danych literaturowych lub niewskazanie cechy przez użytkownika uniemożliwia porównanie. Taka pozycja nie otrzymuje punktów ani nie obniża wyniku.

Jak obliczany jest wynik końcowy?

Punkty za ocenione cechy są sumowane, a następnie dzielone przez liczbę cech, które można było porównać. Wynik wyrażany jest procentowo. Wszystkie oceniane cechy mają w obecnym mechanizmie jednakową wagę.

Przykład: badany okaz uzyskał 4 zgodności pełne, 2 częściowe i 1 niezgodność.

- 4 × 1 punkt = 4 punkty

- 2 × 0,5 punktu = 1 punkt

- 1 × 0 punktów = 0 punktów

Łącznie: 5 punktów na 7 ocenionych cech, czyli około 71% zgodności.

Jeżeli dla danej cechy brakuje danych, nie wlicza się jej do mianownika. Dzięki temu brak informacji nie jest traktowany jako niezgodność.

Jak interpretować wynik?

Gatunki są porządkowane według uzyskanej zgodności. Przy jednakowym wyniku wyżej znajduje się gatunek, dla którego udało się ocenić większą liczbę cech.

Wynik procentowy jest narzędziem pomocniczym, a nie prawdopodobieństwem prawidłowego oznaczenia. Nie uwzględnia różnej wartości diagnostycznej poszczególnych cech. Zgodność wielu cech nie przesądza więc o oznaczeniu, a niezgodność nawet jednej cechy może mieć istotne znaczenie, jeśli dotyczy cechy diagnostycznej.

Zakresy liczbowe należy interpretować z uwzględnieniem zmienności biologicznej oraz różnic w sposobie pomiaru. Częściowe pokrywanie się zakresów nie musi wykluczać gatunku, podobnie jak zgodność samych wymiarów nie wystarcza do jego potwierdzenia.

System oceny jest stworzony tak aby jak najbardziej obiektywnie wyświetlał wyniki. Ze względu jednak na to, że w opisach bardzo duża część cech jest nieokreślona może dojśc do sytuacji, że 100% zgodności ma gatunek który ma zaznaczone na przykłąd cztery cechy prawidłowo jak też i ten który ma jedną cechę zaznaczoną prawidłowo a trzy pozostałe nie sa dla niego określone w tabeli. W tym przypadku jednak wyżej klasyfikowany jest gatunek dla którego większa ilość cech jest prawidłowo określona.

Uwagi ogólne: jak system czyta tabelę?

Niestety, dbając o to żeby tabela była czytelna i wygodna w obsłudze musiałem zdecydowanie ograniczyć jej pojemność. Dbając jednak o to żeby zawierała jak najwięcej danych w tabeli zamieściłem sporą ilość danych które traktowane są przez system jako komentarze i nie uwzględniane przy ocenie. Oczywiście są to dane zawarte w komentarzach wyświetlanych jako "wyskakujące okienka" ale również niektóre dane widoczne w komórkach tabeli. Ta sytuacja dotyczy przede wszystkim wprowadzanych wartości liczbowych. W pierwszym wersie jest wpisana wartość podstawowa którą system bierze pod uwagę. Pod nią często podane są szersze zakresy uwzględniające wartości skrajne ale te już nie są uwzględniane przez system!!! Sytuacja analogiczna gdy podane są wymiary z innego żródła. W takim przypadku podany jest obok numer źródła. Źródła podane są również przy nazwach gatunkowych, istnieje więc możliość zapoznania się z pełnym opisem! Aby nie wprowadzać w błąd te wpisy podświetlane są na różowo.

Poradnik użytkowania

Rodzaj Tomentella oraz jej gatunki pokrewne są bardzo mocno zróznicowane budową, trudną do ujęcia w sztywnych ramach, wobec tego zalecam zapoznaniem się z koncepcją uzupełniania i sposobem oceny.

Arkusz cech oraz tabela danych systematycznie są modyfikowane i uzupełniane.
Przy tak dużej ilości danych nie sądzę aby nie zakradł się jakiś błąd! Wobec tego wszelkie uwagi są mile widziane!

Źródła danych

Dane w tabeli zostały zestawione z dostępnych światowych źródeł. Nie są moim autorskim opracowaniem opisów gatunków; przy identyfikacji warto sprawdzić pełny opis w podanym źródle pierwotnym.

  1. Kõljalg, U. (1996), Tomentella (Basidiomycota) and related genera in Temperate Eurasia, Synopsis Fungorum 9.
  2. aphyllo.net
  3. Mykologické listy, Praha.
  4. Nourou Soulemane Yorou1, Reinhard Agerer (1974), Non-rhizomorphic resupinate Thelephorales (Agaricomycetes, Basidiomycota) from Italy, Nova Hedwigia Vol. 92 issue 3–4, 391–424.
  5. Urmas Koljalg and Ellen Larsson (1974), Pseudotomentella ochracea sp. nov., based on morphological and molecular data, Folia Cryptog. Estonica, Fasc . 33: 53-56 (1998)
  6. Nourou Soulemane Yorou1, Reinhard Agerer. (2007) Type studies of three tomentelloid species (Basidiomycota, Thelephorales): Tomentella radiosa, Tomentella cinereoumbrina and Tomentella punicea., Nova Hedwigia 85 (3—4).
  7. Ellu Ram1, Avneet Pal Singh and Gurpaul Singh Dhingra (2024) Four New Reports of Tomentelloid Fungi from India, KAVAKA 60(2): 24-27.
  8. Urmas Kõljalg1, Annarosa Bernicchia & Irja Saar1 (2009) Tomentellopsis pulchella sp. nov. from St. Vitale Pine Forest (Ravenna, Italy), Mycotaxon, Volume 107, pp. 53–60.
  9. KAREL ČÍŽEK, LADISLAV HAGARA and PAVEL LIZOŇ (2007) Amaurodon mustialaënsis (Basidiomycetes, Thelephoraceae), new to Slovakia, CZECH MYCOL. 59(2): 177–183, 2007.
  10. KÕLJALG U. and RYVARDEN L. (1997): A new species of Amaurodon (Basidiomycota, Aphyllophorales)., Mycotaxon 65: 107–111.
  11. MICHAEL J. LARSEN (1974): A Contribution to the Taxonomy of the Genus Tomentella., Mycologia Memoirs 4.
  12. Karel Čížek (2004): Tomentella spinosispora Čížek sp. nov. (Thelephoraceae), a new species from the Czech Republic., Czech mycol. 56 (3-4).
  13. MICHAEL J. LARSEN (1974): A Contribution to the Taxonomy of the Genus Tomentella, MYCOLOGIA MEMOIR NO. 4.