Cantharellus cinereus (Pers.) Fr.

pieprznik szary

pieprznik szary - zdjęcie główne

Cechy makroskopowe

Kapelusz: od szarobrązowego do prawie czarnego; brzeg długo podwinięty, u młodych nieco jaśniejszy, w odcieniu żółtym, z wiekiem kolory bardziej wyrównują się i w zasadzie osiąga jednolitą, prawie czarną barwę a brzeg staje się bardziej pofalowany; powierzchnia kapelusza, kosmkowata, u starszych owocników pomarszczona.
Hymenofor: wyraźnie odcinający się barwą od trzonu, barwy popielatej; żyłkowany, tak w zasadzie powinniśmy je określać, bowiem nie są to już listewki takie jak np. w przypadku pieprznika jadalnego; żyłki rzadkie, daleko zbiegające na trzon.
Trzon: barwy kapelusza lub nieco jaśniejszy; zazwyczaj równogruby, pusty w środku, nieregularnie powyginany lub spłaszczony.
Miąższ: cienki i elastyczny; barwy szarobrązowej.

Cechy mikroskopowe

Wysyp kremowy.
Zarodniki owalne, gładkie, przejrzyste, z dużą kroplą, 9-11 x 6-8 µm. [1]

Występowanie

Bardzo rzadki. Wyrasta w lasach liściastych chociaż niektóre źródła podają, że najczęściej w sąsiedztwie buków, w Puszczy Knyszyńskiej jednak one nie występują.
Bardzo rzadki gatunek pieprznika (Cantharellus), zarówo w skali kraju jak i też w Puszczy Knyszyńskiej.
Znam zaledwie jedno jego siedlisko gdzie występuje wespół z lejkowcem dętym (Craterellus cornucopioides) i na dodatek, na pierwszy "rzut oka", jest bardzo do niego podobny. Porównanie hymenoforu w tym przypadku, umożliwia ich odróżnienie. Ponoć grzyb jadalny, tak jak i pozostałe z tego rodzaju. Ze względu jednak na bardzo rzadkie występowanie, wśród grzybiarzy całkowicie nieznany.

Gatunki podobne

Tak jak już wspomniałem we wstępie, najłatwiej go pomylić z pospolitym lejkowcem dętym (Craterellus cornucopioides) (zdjecie porównawcze obok). Ten jednak hymenofor ma bardziej gładki, brak na nim żyłek, chociaż kolorostycznie bardzo zbliżony, barwy również popielatej.
Występuje w naszych lasach jeszcze kilka gatunków lejkowniczka (Pseudocraterellus) ale tą są znacznie mniejszych rozmiarów i raczej nie powinno być trudności z ich odróżnieniem.

Wartość

Jadalny, ale ze względu na rzadkie występowanie, bez znaczenia dla grzybiarzy.

Galeria zdjęć

Data: 2011.08.14
Lokalizacja: Puszcza Knyszyńska, Supraśl, 3 km E.
Substrat: Jak widać na zdjęciu nr. 08, jako siedlisko wybrały zaorany pas porzeciwpożarowy. W tym miejscu występowało stare zadrzewienie mieszane z przewagą liściastych. Zdjęcia słabej jakości ze względu na silne zacienienie. Zwarte korony drzew skutecznie tłumiły światło nawet w słoneczne dni.
Notatka: Zdjęcia nr. 03, 06 i 07 przedsawiają pieprznika szarego w zestawieniu z pieprznikiem trąbkowym - Craterellus tubaeformis (z lewej strony) oraz z lejkowniczkiem pełnotrzonowym Pseudocraterellus undulatus (po środku).
Stanowisko zgłoszone do Krajowego Rejestru GREJ ID: 196433. Zniszczone podczas prac leśnych (wycinka), na przełomie 2013/2014 roku.

Publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2016. Rejestr grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IX. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2013. Przegląd Przyrodniczy XXVII,3 (2016): 3-55
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto