Flammulina velutipes (Curtis) Singer

płomienica zimowa

płomienica zimowa - zdjęcie główne
SYNONIMY: Index Fungorum

INNE POLSKIE NAZWY: opieńka aksamitnotrzonowa (Berdau 1876); kółkorodek aksamitnotrzonowy (Kwieciński 1896); monetka aksamitna (Teodorowicz 1932): zimówka aksamitna (Gumińska & Wojewoda 1968);

Cechy makroskopowe

Kapelusz: średnicy do 5 cm, za młodu kształtu wypukłego, później płaskiego; brzeg długo delikatnie podwinięty a u starszych owocników pofalowany, zazwyczaj zdecydowanie jaśniejszy a u wilgotnych owocników delikatnie prześwitujący; barwy żółtopomarańczowej, pomarańczowej lub żółtobrązowej; powierzchnia lepka a u owocników mokrych śluzowata.
Blaszki: bladokremowe do bladożółtych, rzadkie.
Trzon: przeważnie równogruby i cylindryczny; początkowo barwy żółtawej, z wiekiem coraz bardziej od dołu brązowiejący; powierzchnia pokryta delikatnymi, jedwabistymi włoskami dzięki którym sprawia wrażenie aksamitnej.
Miąższ: barwy białawej, niekiedy z odcieniem żółtawym lub kremowym, w trzonie łykowaty; zapach dość przyjemny, trudny do określenia ale bardzo charakterystyczny.

Cechy mikroskopowe

Wysyp biały, kremowobiały do jasnożółtego.
Zarodniki elipsoidalne do prawie cylindrycznych, gładkie bez pory rostkowej, bezbarwne, (6)8 - 9(11) x (3)4.5 - 6 µm.

Występowanie

Gatunek występujący pospolicie. Rośnie od późnej jesieni aż do wczesnej wiosny. Nie boi się mrozów. Szczególnie masowo pokazuje się w listopadzie i w grudniu. Zimą jedynie przy dłuższych okresach bezmroźnych oraz sporadycznie wiosną.
Zazwyczaj rośnie gromadnie, wyrastając w wiązkach lub też pojedynczo.
Gatunek pospolicie występujący na terenie Polski północno-wschodniej ale nie w głębi terenów lesistych. Najczęściej spotkać go możemy nad brzegami zbiorników wodnych gdzie wystepuje wierzba. Nie oznacza to jednak, że nie rośnie na innych gatunkach drzew. Spotykam je u siebie również często na pniach topoli.

Gatunki podobne

Ostatnie badania dowiodły, że jest to gatunek zbiorowy i systematycznie dzieli się go na inne. Do tej pory wyodrębniono:
F. elastica = (= F. velutipes f. longispora), mają wyraźnie większe zarodniki.
F. velutipes
F. velutipes v. lactea
F. fennae
F. populicola
F. rossica
F. ononidis
Wszystkie gatunki są prawdopodobnie do siebie bardzo podobne i nie sposób odróżnić ich na podstawie cech makro. W tym okresie wystepuje co najmniej kilka gatunków grzybów silnie trujących, o dużym podobieństwie do zimówki (płomienicy). Zalecam więc szczególną ostrożność przy ich zbieraniu. Szczególnie uczulam na to nowicjuszy!

Wartość

Bardzo dobry grzyb jadalny. Jego atrakcyjność znacznie zwiększa pora występowania,
Doskonały do zup. Tu jednak mała uwaga!!! Dodanie większej ilości powoduje znaczną zawiesistość (kleistość) potrawy, ze względu na dużą ilość śluzu. W takich przypadkach proponuję wrzucić najpierw grzyby do wrzątku, ale nie obgotowywać aby nie straciły aromatu. Wystarczy krótka chwila aby pozbawić je śluzu. Małe porcje można wrzucać bezpośrednio do potrawy, po dokładnym umyciu.

Galeria zdjęć

Data: ---
Lokalizacja: Ogrodniczki, 2 km E (Komosa).
Mikroskopowała dr. Annę Kujawa.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Data: ---
Lokalizacja: Ta sama jak wyżej.
Substrat: Złom wierzbowy w na brzegu jez. Komosa.
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto
Foto
Foto
Data: 2015.11.02.
Lokalizacja: Skraj Puszczy Knyszyńskiej, okolice Pólka, gmina Supraśl.
Notatka: Dość często spotykana sytuacja, owocniki Flammulina velutipes rosnące razem z grzybami z rodzaju Galerina
Stanowisko ujęte w pracy zespołowej:
Grzyby Puszczy Knyszyńskiej - Anna Kujawa, Błażej Gierczyk, Mirosław Gryc, Marek Wołkowycki - 2019 rok.
Foto
Foto